1122 - محمد بن مناذر [ 1 ]
ابو جعفر و به قولى ابو عبد الله يا ابو ذريح . ذريح فرزند او بود كه در خردى بمرد . وى از موالى بنى صبير بود . شاعرى توانا بود و در لغت سرآمد . بسيارى لغويان از او لغت آموختند . در آغاز مردى ناسك و عابد بود . سپس شيوهء خويش ترك گفت و به هجو و هتك حرمت مردم پرداخت . معتزله موعظهاش كردند ، سود نبخشيد ، پس او را آزردند .
او نيز آنان را هجو كرد و دشنام داد تا از بصره به حجازش راندند . در آنجا به سال 198 در گذشت . با خليل بن احمد و ابو عبيده دوست و مصاحب بود و از آنان كسب ادب و لغت كرد .
روزى ابو العتاهيه ابن مناذر را گفت : با شعر چگونهاى ؟ گفت : هر شب ده يا پانزده بيت مىگويم . ابو العتاهيه گفت : اگر بخواهم كه در هر شب هزار بيت هم بگويم مىتوانم .
ابن مناذر گفت : چنين است . زيرا تو مىگويى :
الا يا عتبة السّاعه * اموت السّاعة السّاعه
و مىگويى :
يا عتب ما لى و لك * يا ليتنى لم ارك
و من مىگويم :
ستظلم بغداد و يجلو لنا الدّجى * بمكة ما عشنا ثلاثة ابحر
اذا وردوا بطحاء مكّة اشرقت * بيحيى و بالفضل بن يحيى و جعفر
فما خلقت الّا لجود اكفّهم * و ارجلهم الّا لاعواد منبر
ابو العتاهيه شرمنده شد .
گويند هنگامى كه او را ابن مناذر به فتح ميم مىخواندند ، به خشم مىآمد و مىگفت :
هامش
[ 1 ] الاغانى 18 : 103 ، الوافى 5 : 63 ، بغية الوعاة 1 : 249 .