فلاسفه و فضلا بود و نيز در منطق به او اشارت مىكردند . پدرش جعفر شخص مهمى نبود و دانشى نداشت .
ابو الفرج بن جوزى در تاريخ خود گويد : قدامة بن جعفر بن قدامه ابو الفرج كاتب را كتابى است در خراج و صناعت دبيرى . از ثعلب مسائلى پرسيد . در سال 337 در ايام مطيع بدرود حيات گفت . من به آنچه ابن جوزى دربارهء قدامه نوشته اعتماد نمىكنم زيرا به نظر من او را در سخن خطاهايى است . ولى آخرين چيزى كه از قدامه مىدانيم ، سخن ابو حيان است كه گويد كه او در مجلس وزير ، فضل بن جعفر بن الفرات ، به هنگام مناظرهء ابو سعيد سيرافى و متّاى منطقى در سال 320 ، حاضر بود .
محمد بن اسحاق نديم گويد او راست : آثارى چون كتاب الخراج ، در نه منزل كه هشت منزل بود و منزل نهم را بر آن افزوده است ، كتاب نقد الشعر ، كتاب صابون الغم ، كتاب صرف الهمّ ، كتاب جلاء الحزن ، كتاب درياق الفكر ، كتاب السياسة ، كتاب الرّد على ابن المعتز فيما عاب ابا تمّام ، كتاب حشو حشاء الجليس ، كتاب صناعة الجدل ، كتاب الرسالة فى ابى على بن مقله ، معروف به النجم الثاقب ، كتاب نزهة القلوب و زاد المسافر ، كتاب زهر الربيع فى الاخبار .
شنيدهام كه يكى از ادبايى كه كتاب مقامات الحريرية را شرح كرده در شرح اين عبارت و لو اوتى بلاغة قدامه گفته است كه قدامة بن جعفر دبير فرزندان بويه بود . شارح در اين عبارت جهل خود آشكار كرده زيرا زمان قدامه پيش از فرزندان بويه بوده . او زمان ثعلب و مبرّد و ابو سعيد سكرى و ابن قتيبة را درك كرد و در طبقهء ايشان بوده است و اين دوره دورهء شكوفايى ادب بوده . قدامه در صناعت بلاغت و حساب و منطق سر آمد همگان شد . منطق در آن زمان هنوز به پايهء امروز نرسيده بود . قدامه در عصر خود به علوم بلاغت و نقد شعر اشتهار يافت . و از آثار اوست : كتاب نقد الشعر كه در آن با ابن بشر آمدى معارضه كرده و نيز كتاب الخراج كه آن را نيك ترتيب داده و هر چه دبير بدان نيازمند باشد در كتاب آمده است و كتابهاى ديگر .
قدامه در دار السلام در ميان خادمان كتابت ديوانى مىخراميد تا سال 297 كه وزير ، ابو الحسن بن فرات وفات كرد و برادرش ابو عبد الله جعفر بن محمد بن الفرات جاى او بگرفت ، سيزده شب از شوال سال 297 گذشته بود . وى سه سال از ابو الحسن برادرش بزرگتر بود . او ديوان معروف به مجلس الجماعه را به پسرش ابو الفتح فضل بن جعفر
معجم الأدباء ( فارسي ) — صفحة 972
مساهمون: ياقوت الحموي
ص٩٧٢