صفوان و ابنه و ابن ابنه ، در يك جزء ، من حديث سعد بن عباده ، در يك جزء ، من حديث اهل زبدين و جسرين ، در يك جزء ، من حديث اهل بيت سوا ، در يك جزء ، من حديث رومه و مسرابا و قصر ، در يك جزء ، من حديث اهل كفر بطنا ، در يك جزء ، من حديث اهل دقانيه و جخرا و عين توما و جديا و طرميس ، در يك جزء ، من حديث جماعة من اهل جوبر ، در يك جزء ، من حديث جماعة من اهل بيت لهيا ، در يك جزء ، من حديث يحيى بن حمزة البتلهى و عواليه ، در يك جزء ، مجموع من حديث محمد بن يحيى بن حمزه الحضرمى البتلهى ، در دو جزء ، فضائل مقام ابراهيم ، من حديث اهل برزه در يك جزء ، من حديث ابى بكر بن محمد بن رزق الله المنينى المقرى ، در يك جزء ، مجموع من حديث جماعة من اهل بعلبك ، در دو جزء .
و نيز گويد كه ابن عساكر چهار صد مجلس املا كرد كه هشتاد مجلس آن در يك فن بود . . . در ميان يادداشتهاى او نشانههايى بود بر چند تصنيف ديگر چون كتاب الابدال كه اگر به پايان مىرسيد دويست جزء بود يا بيشتر و كتاب فضل الجهاد و مسند مكحول و ابى حنيفه و كتاب فضل مكه و كتاب فضل المدينه و كتاب فضل البيت المقدّس و كتاب فضل قريش و اهل البيت و الانصار و الاشعريين و ذم الرافضه و كتاب بزرگى در صفات و چيزهاى ديگر كه شمارشان به چهل مىرسد . او را در فضائل ابو بكر صديق هفت مجلس بود ، سپس آن را قطع كرد و به املاى مجالسى در ذم يهود و خلود آنان در آتش جهنم پرداخت و در اثر خوابى كه ديد چهار مجلس ديگر در فضائل ابو بكر املا كرد . سپس در فضائل هر يك از خلفا يازده مجلس املا نمود .
ابن عساكر به نماز جماعت و قرائت قرآن مولع بود . چنان كه در ماه رمضان و دهم ذوالحجه هر روز يك بار قرآن را ختم مىكرد . همواره به علم و عبادت اشتغال داشت . هر لحظه نفس خويش محاسبه مىكرد . چون وارد بغداد شد ، بغداديان از او در شگفت شدند و گفتند : سه تن از دمشق نزد ما آمدند كه همانند آنها نديده بوديم : شيخ يوسف دمشقى و صائن ابو الحسين هبة الله بن حسن و ابو القاسم ( يعنى ابن عساكر ) . و پدرم حكايت كرد كه روزى در مجلس حديث ابو الفتح مختار بن عبد الحميد نشسته بوديم و او به زبان عجمى با جماعتى سخن مىگفت . گفت كه وزير ابو على نزد ما آمد . گفتيم كه كس همانند او نديدهايم و ابو سعد بن سمعانى آمد . گفتيم كه همانند او نديدهايم و آنگاه اين ( اشاره به ابن عساكر ) آمد كه همانند او نمىبينم . دوست و مصاحب او حافظ ابو المواهب
معجم الأدباء ( فارسي ) — صفحة 746
مساهمون: ياقوت الحموي
ص٧٤٦