ابن دريد بود . كتابهاى ابن دريد پس از مرگش به او رسيد . سال وفات او را ندانستم . .
720 - على بن احمد مهلّبى لغوى [ 1 ]
ابو الحسن در نحو و لغت و روايت و اخبار و تفسير اشعار امام بود . از ابو اسحاق ابراهيم نجيرمىّ اخذ علم كرد . و ابو يعقوب يوسف بن يعقوب نجيرمىّ و پسرش بهزاد و جماعت بسيارى از او كسب دانش كردند . به سال 385 در مصر وفات كرد .
على بن حمزهء بصرى نحوى در كتاب الرّدّ على ابن ولّاد فى المقصور و الممدود ذكر او آورده است ، كه ابو الحسين مهلّبى كودكى سر راهى بوده است و سپس از خواص معزّ و عزيز فرمانروايان مصر شد . دولت كافور اخشيدى را درك كرد و او را با ابو طيّب احمد بن حسين متنبّى داستانى است كه آن را ابو جعفر جرجانى نقل كرده است و اين اختلاف بر سر كلمهء آخر اين بيت بود .
يا عمرو الّا تدع شتمى و منقصتى * اضربك حتى تقول الهامة اسقونى
كه متنبى اشقونى مىخواند . و گويد كه مهلّبى از نديمان و خواص العزيز بود . .
721 - على بن احمد بن سلّك فالى [ 2 ]
به فاء نه مانند ابو على قالى به قاف . قالى كس ديگر است و نامش اسماعيل است . شرح حال او در باب خود آمده است . كنيهء اين يك ابو الحسن است ، معروف به مؤدّب ، از مردم قريهء فاله ، كه موضعى است نزديك ايذج . به بصره رخت كشيد و زمانى دراز در آنجا بود .
از عمر بن عبد الواحد هاشمى و جز او علم آموخت . سپس به بغداد رفت و آنجا را مسكن و مقام خود ساخت . مردى ثقه بود و به ادب و شعر آشنا . بنابر نقل خطيب در ماه ذوالقعدهء سال 448 وفات كرد و در مقبرهء جامع المنصور به خاك سپرده شد .
اين بيت معروف از اوست :
اما الخيام فانّها كخيامهم
هامش
[ 1 ] انباه الرواة 2 : 222 ، بغية الوعاة 2 : 147 .
[ 2 ] تاريخ بغداد 11 : 334 ، معجم البلدان ( فاله ) ، المنتظم 8 : 174 ، عبر الذهبى 3 : 216 ، سير الذهبى 18 : 54 ، البداية و النهاية 12 : 69 ، النجوم الزاهرة 5 : 60 ، الشذرات 3 : 278 ( به خطا قالى ضبط كرده ) .