591 - شهده دخت احمد بن ابى الفرج دينورى [ 1 ]
او را فخر النساء و كاتبه مىگفتند . زنى از فرزندان محدثان بود و بيانى فصيح و خطى خوش داشت . به شيوهء كاتبه بنت الاقرع مىنوشت و در زمان او در بغداد كسى نبود كه همانند او بنويسد . از خواص امير المؤمنين المقتفى لامر الله بود . به پايمردى پدرش از بسيارى از مشايخ سماع كرد و خود به گفتن حديث پرداخت و كسانى از او حديث فرا گرفتند . از پدرش ابو نصر احمد و نقيب ابو الفوارس طراد بن محمد بن على زينبى و ابو الخطاب نصر بن احمد بن عبد الله بن بطر قارى و ابو الحسن على بن محمد بن على بن علّاف مقرى و جز ايشان حديث شنيد . در محرم سال 574 وفات كرد .
592 - شيبان بن عبد الرحمن [ 2 ]
ابو معاويهء تميمى از موالى بنى تميم . از اكابر قرّاء و محدثان و نحويان . در كوفه اقامت داشت و از آنجا به بغداد رفت و از حسن بصرى علم آموخت . و از او و ابن كثير روايت مىكرد و عبد الرحمن بن مهدى و جز او از او روايت كردهاند .
از عاصم بن ابى النجود و ابو اسحاق سبيعى و عطاء بن ابى السائب قرآن آموخت و همهء اينان از ابو عبد الرحمن سلمى و ابو عبد الرحمن از على بن ابى طالب ( ع ) قرآن را فرا گرفته بود . وى معلم فرزندان داود بن على بن عبد الله بن عباس بود .
ابن معين او را از ثقات مىدانست . احمد بن حنبل را از او و دستوائى و حرب بن شداد پرسيدند . گفت شيبان در نزد من برتر است ، همچنين ابن عمار مىگفت : شيبان نحوى ثقه و مورد اعتماد است . شيبان در بغداد به سال 164 در گذشت و بعضى گويند در سال 170 در ايام خلافت هادى . در مقابر قريش در باب التين به خاكش سپردند و اين سخن واقدى است در طبقات خود .
هامش
[ 1 ] از المختصر و بنگريد به المنتظم 10 : 289 ، انساب السمعانى ، اللباب ( الابرى ) ، مشيخة ابن جوزى : 208 ، ابن خلكان 2 : 477 ، سير الذهبى 20 : 542 ، تاريخ ابن الاثير 11 : 454 ، عبر الذهبى 4 : 220 ، مرآة الزمان 8 : 352 ، الوافى 16 : 190 ، مرآة الجنان 3 : 400 ، نزهة الجلساء : 61 ، الشذرات 4 : 248 .
[ 2 ] طبقات ابن سعد 6 : 292 ، و طبقات خليفه : 850 ، و التاريخ الكبير للبخارى : 4 : 254 و الجرح و التعديل 4 : 355 و تاريخ بغداد 9 : 271 و نزهة الالباء : 190 و انباه الرواة 2 : 72 و ميزان الاعتدال 2 : 285 و عبر الذهبى 1 : 243 و تذكرة الحفّاظ : 218 و سير الذهبى 7 : 406 و الوافى 16 : 200 و تهذيب التهذيب 4 : 373 و طبقات ابن الجزرى 1 : 329 و الشذرات 1 : 259 . و نيز المختصر .