اگر مشغول خوردن چيز پليدى مثل گوشت مردار باشد و ديگرى او را در آن حال ببيند لا محاله شرمسار خواهد گشت و اين شرمسارى و حياء يك امر اختيارى نيست بلكه صفتى انفعالى است كه منشأ آن آگاهى يافتن انسان به وجود قبح و زشتى در نفس خود نزد ديگران است ، بخصوص اگر طرف از آشنايان انسان باشد و اينكه ما ميبينيم در مقابل انجام گناه منفعل و شرمسار نمىگرديم اين ثمرهء عدم اعتقاد به قبح آن عمل است ، مثلا آن كس كه غيبت مىكند گر چه از زبان انبياء شنيده است كه غيبت مؤمن بمثابهء خوردن گوشت مرده است ، ولى اين مسئله را امرى خيالى و از باب مثال تصور نموده زيرا اين حقيقت را به عيان مشاهده نكرده است همچنين كسى كه خشمگين مىشود اين خشم و غضب را موجب تغيير صورت انسانى خود به صورت سگ نمىبيند همچنين گناهان ديگر كه روح آدمى را كدر مىسازد اثرش بالعيان مشهود نيست ، و يا بارها شنيده است كه ذات اقدس حق در همه جا حاضر و ناظر بوده و مراقب تمام اعمال و كردار بندگان است ولى چون اين حقيقت را بالعيان درك ننموده از سرپيچى از دستورات الهى شرم نميكند ، و اما آنگاه كه قيامت فرا رسد پروردگارش را حاضر مىبيند و انبياء و ملائكه و مؤمنين را گواهانى بلند مرتبه مييابد با هيئتهاى نيكو كه جامه هائى از نور بتن دارند و از هر عيب و نقص منزه و پاك هستند و بر سر آنها تاج كرامت نهاده شده و نور سرا پاى آنها را فرا گرفته و چهرهها شاداب و خندان است .
و بعد در مقابل اينان خود را مشاهده مىكند كه ژوليده و پريشان با جامه هائى پاره و مندرس و كثيف و با بدنى پر از جراحات چركين
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 34
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٣٤