مى پرستيدند . ( 76 ) من با پرستش همهء اينها جز خداى يكتاى عالم مخالف و دشمنم . ( 77 ) خدايى كه مرا بيافريد و به راه راست هدايت مىكند . ( 78 ) همان هدايى كه مرا غذا مىدهد و سيراب مى گرداند . ( 79 ) و چون بيمار شود شفايم مىدهد . ( 80 ) و مرا مى ميراند و سپس زنده مى گرداند . ( 81 ) همان خدايى كه چشم اميد دارم كه روز جزا گناهم را بيامرزد . ( 82 ) بارالها ! مرا فرمانروايى ده و به بندگان صالح خود ملحق ساز . ( 83 ) ونامم بر زبان ديگران نيكو و سخنم دلپذير گردان . ( 84 ) و مرا از وارثان بهشت پرنعمت قرار ده . ( 85 ) و از پدرم به لطف خود در گذر كه وى از گمراهان است . ( 86 ) و روزى كه مردم برانگيخته مى شوند ، مرا رسوا و هلاك مگردان . ( 87 ) روزى كه مال و فرزندان هيچ به حال انسان سود نبخشد . ( 88 ) و تنها آن كس سود برد كه با دلى پاك از ريا به درگاه خدا آيد . ( 89 ) .
اعراب
واژه " عدو " براى يك ، دو ، وگروه به كار مى رود و از اين قبيل است واژهء " صديق " " رب العالمين " مستثناى منقطع است . " الذى خلقنى " مبتداى اول . " فهوه " مبتداى دوم و " يهدين " خبر آن وجمله خبر مبتداى اول است . چنان كه ابوالبقاء آن را در كتاب الاملاء گفته است . " يوم لاينفع " بدل از " يوم يبعثون " است . " من أتى الله " . " من " مفعول " لاينفع " محذوف است : لا ينفع مال ولابنون أحدا إلا من اتى الله . . . .
تفسير
خداى سبحان داستان ابراهيم را [ در قرآن ] بيان و آن را بر حسب آنچه مناسبت اقتضا مىكند در ميان چند سوره تقسيم كرده است . در اين آيات ، خداى سبحان بار ديگر گفتگوى ابراهيم وقومش در سورهء انبياء را با شيوه اى ديگر بيان مىكند .
* ( واتل عليهم نبا إبراهيم ) * خطاب براى پيامبر صلى الله عليه وآله است و ضمير " عليهم " به قريش برمى گردد كه گمان مى كردند از نسل ابراهيم و بر دين او مى باشند .
التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — صفحة 815
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص٨١٥