قرآن و نشر آن
فَلا تُطِعِ الْكافِرِينَ وَ جاهِدْهُمْ بِهِ جِهاداً كَبِيراً .
خطاب در « لا
تُطِعِ »
براى پيامبر خداست . نهى از چيزى حتّى با علم به اينكه مكلف آن را به هيچ روى انجام نمىدهد جايز است ، بهويژه اگر نهىكننده خداوند باشد . ضمير « به » به قرآن برمىگردد و معناى آيه چنين است : اى محمّد ! به هيچكدام از چيزهايى كه كافران تو را به آن فرا مىخوانند ، پاسخ مثبت مده و در هر فرصتى قرآن را تبليغ كن و بر گوش آنان بخوان ، خواه آنان اين كار را دوست داشته باشند و يا نداشته باشند و اگر در اين راه آزارى از سوى آنان ببينى ، صبر پيشه كن و آزار آنها تو را از اعلان و نشر آن باز ندارد ؛ زيرا نشر آيات خدا ، همان جهاد بزرگ در راه حق و بشريت است .
هدف از اين تأكيد و تشويق ، تنها اين نيست كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله كافران و ستمكاران را به مبارزه با بلاغت قرآن فراخواند ، بلكه هدف ، آگاه كردن مستضعفان و نادانان و راهنمايى آنان به آزادىشان است كه مورد تاختوتاز زورمداران قرار گرفته است و اينكه عدالت و برابرى حق الهى و طبيعى هرفردى از افراد انسان بهشمار مىرود و هيچ نيرومند و ثروتمند و بزرگى وجود ندارد ، مگر به وسيلهء تقوا و كار شايسته ؛ و قرآن همان كتابى است كه اين حق را تضمين مىكند و در اين زمينه ، هيچ دين و آيينى نمىتواند جاى آن را پر كند ، مگر اينكه بر همان عدالت و مساواتى استوار باشد كه قرآن بر آن استوار است . با اين بيان به راز اين سخن خداوند پى مىبريم : « چون قرآن خوانند به آن گوش فرادهيد و خاموش باشيد ، شايد مشمول رحمت خدا شويد » . « 1 »
خدا به پيامبرش دستور داده است كه با خواندن قرآن و نشر آن ، جهاد بزرگ انجام دهد ، زيرا به وسيلهء قرآن است كه صداى حق و عدالت بلند مىشود و دانش و آگاهى در ميان مردم ، گسترش مىيابد و انسان كرامتش را حس مىكند و به آن عشق مىورزد
هامش
( 1 ) . اعراف ( 7 ) آيهء 204 .