واژگان
منسكا : عبادتگاه .
ناسكوه : حرف جر حذف و در تقدير ، ناسكون فيه است و مراد از منسك در اينجا شريعت و راه است و ناسكوه ، يعنى كسانى كه به اين شريعت عمل مىكنند و بدان ملتزم مىباشند .
اعراب
« الفلك » منصوب و عطف است بر
« ما فِي الْأَرْضِ » ؛
يعنى و سخّر الفلك . جملهء « تجرى » حال از « الفلك » است . مصدر
« أَنْ تَقَعَ »
مفعول من اجله است براى « يمسك » ؛ يعنى كراهة الوقوع على الأرض .
« هُمْ ناسِكُوهُ »
مبتدا و خبر است و جمله صفت است براى « منسكا » .
تفسير
أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي الْأَرْضِ وَ الْفُلْكَ تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ .
نظير اين سخن خداوند ، در آيهء 32 سورهء ابراهيم ، جلد چهارم و آيهء سيزدهم و چهاردهم سورهء نحل ، جلد چهارم بيان شد .
وَ يُمْسِكُ السَّماءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلَّا بِإِذْنِهِ إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ .
خداوند ستارگان را با سيستم جاذبه نگاه داشته ، چنانكه پرنده را در هوا به وسيلهء دو بالش نگه داشته است . نگه داشتن به خدا نسبت داده شده ، به اين دليل كه او آفرينندهء جهان هستى و سازندهء سببهاست و در برخى از آيات از اين سببها ، به ( أيدى الله ) دستان خدا » تعبير شده است . خداوند مىگويد :
« أَنَّا خَلَقْنا لَهُمْ مِمَّا عَمِلَتْ أَيْدِينا أَنْعاماً ؛
« 1 »
هامش
( 1 ) . يس ( 36 ) آيهء 71 .