« آلهة » و جملهء « لا يستطيعون » مستأنفه است و محلّى از اعراب ندارد . مصدر مؤوّل از
« أَنَّا نَأْتِي »
مفعول « يرون » است : أفلا يرون اتياننا الأرض .
تفسير
خُلِقَ الْإِنْسانُ مِنْ عَجَلٍ سَأُرِيكُمْ آياتِي فَلا تَسْتَعْجِلُونِ .
پيامبر صلّى اللّه عليه و إله كافران را از پايان كفر بيم داد و آنان را در صورتى كه پافشارى و خلاف كنند از عذاب خدا ترسانيد . امّا آنان بر سركشى و ستمگرى خود افزودند و با تمسخر و ريشخند ، خواستار تسريع در عذاب شدند . بنابراين ، خدا به آنان فرمود : شتاب مكنيد كه به زودى راستگويى پيامبرم را در آنچه به شما وعده و هشدار داده ، خواهيد ديد . پس نسبت به چيزى كه يقينا به وقوع مىپيوندد ، شتاب مكنيد ؛ زيرا چه بسيار است كارى كه شخص نسبت به آن شتاب مىكند ، امّا وقتى كه فرامىرسد بر او گران مىآيد و آرزو مىكند كه اى كاش فرانرسيده بود . مفسران در شرح اين آيه مىگويند : انسان در فطرت و خلقت خود ، شتابگر است ، چنانكه از گوشت و خون آفريده شده است .
اين سخن مردود است ؛ زيرا اگر ما به درستى آن قائل شويم ، بايد بر روى زمين صاحب انديشهاى يافت نشود ، بلكه هرانسانى در تمام گفتارها و كردارهايش - بدون استثنا - شتابزده باشد . درست آن است كه بگوييم : توصيف انسان به شتابگر ، كافر ، نااميد و امثال آن بيانگر طرز رفتار او در برخى از موقعيتهاست و نه معرّف طبيعت و هويت او .
در اينباره ، در تفسير آيهء نهم سورهء هود ، جلد چهارم و نيز در تفسير آيهء 34 سورهء ابراهيم در همين جلد به تفصيل سخن گفتيم .
وَ يَقُولُونَ مَتى هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ .
اين آيه در آيههاى هفتاد و 107 سورهء اعراف و آيهء 32 سورهء هود بيان شد .
لَوْ يَعْلَمُ الَّذِينَ كَفَرُوا حِينَ لا يَكُفُّونَ عَنْ وُجُوهِهِمُ النَّارَ وَ لا عَنْ ظُهُورِهِمْ وَ لا هُمْ