أن يفرط : در آزار ما از حدّ بگذراند ، زيرا فرط به معناى از حدّ گذراندن است .
السّلام : در اينجا مراد ، سالم ماندن از آزار است .
اعراب
« أنت » تأكيد است براى ضمير « اذهب » و « أخوك » عطف است بر ضمير مستتر .
مصدر گرفته شده از
« أَنْ يَفْرُطَ »
مفعول براى « نخاف » . إنّنى و إنّى هردو جايز است و همچنين ، إنّا و إنّنا .
تفسير
اذْهَبْ أَنْتَ وَ أَخُوكَ بِآياتِي وَ لا تَنِيا فِي ذِكْرِي .
مراد از آيات در اينجا معجزات است كه عبارتند از : عصا ، يد بيضا و ديگر نشانههايى كه پيشتر در تفسير آيهء 101 سورهء اسراء بدان اشاره كرديم . معناى
« لا تَنِيا فِي ذِكْرِي »
آن است كه در رسالت و بيان امر و نهى من سهلانگارى نكنيد .
اذْهَبا إِلى فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغى .
« إذهبا » تأكيد است براى
« اذْهَبْ أَنْتَ وَ أَخُوكَ »
و نظير اين ، در آيهء 23 همين سوره بيان شد .
فَقُولا لَهُ قَوْلًا لَيِّناً لَعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشى .
اگر صاحبان شركتهاى انحصارطلب در اين زمان پند بگيرند ، فرعون هم در آن زمان پند مىگرفت و از خدا مىترسيد . در هرحال ، اين آيه ، روش فراخوانى به سوى دين خدا را مشخص مىكند و به بيان درستتر روش قانع ساختن به حق را تعيين مىكند و نظير آن ، اين سخن خداوند است : « مردم را با حكمت و اندرز نيكو به راه پروردگارت بخوان » . « 1 » اندرز نيكو آن است كه فرد خطاكار بهطور ناخودآگاه به خطايش و فرد گمراه به گمراهىاش پى ببرد و خود را دور از حق و واقعيت ببيند : « و مىگويند : اگر ما مىشنيديم يا تعقّل
هامش
( 1 ) . نحل ( 16 ) آيهء 125 .