مىاندازى و بر خود چيزى را تحميل مىكنى كه توانش را ندارى ؛ يعنى عبادت زياد و اندوهگين شدن به خاطر روى برتافتن ديگران از فراخوانىات ؟ من براى اين هدف ، تو را انتخاب نكردم و قرآن را بر تو فرونفرستادم . من اين كتاب را بر تو نازل كردم ، تا به وسيلهء آن ، تو و پيروانت ره يابيد و نيز به كافران هشدار دهى و اين كتاب حجتى باشد عليه كافران . بنابراين ، قرآن براى كسى كه ايمان آورد ، نعمت و براى كسى كه روى برتابد و سرپيچى كند ، نقمت است .
تَنْزِيلًا مِمَّنْ خَلَقَ الْأَرْضَ وَ السَّماواتِ الْعُلى .
آنكه قرآن را فروفرستاد ، همو جهان را آفريد و اين جهان كتاب خداست كه با زبان حال سخن مىگويد و قرآن كتاب اوست كه با زبان گفتار سخن مىگويد و هريك از اين دو كتاب براى خير و خوشبختى مردم است . بنابراين ، اى محمّد ! چرا نزول قرآن را وسيلهء رنج و زحمت خود قرار مىدهى ؟
پرسش : قرآن بر پيامبر صلّى اللّه عليه و إله نازل شد ، تا وى بدان عمل كند و هدايت يابد حال آنكه در همين كتاب آمده است : « و برايتان در دين تنگنايى پديد نياورد » . « 1 » نيز خداوند مىفرمايد : « آنچه بر عهدهء توست تبليغ است و آنچه بر عهدهء ماست حساب كشيدن » . « 2 » بنابراين ، چگونه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله خود را به وسيله عبادت و اندوه ، به زحمت مىانداخت ؟
پاسخ : كسى كه بزرگ است ، كار نيكويش را هرچند بزرگ باشد ، كوچك مىشمارد و گناهش را هرچند كوچك باشد ، بزرگ به حساب مىآورد و هراندازه كه رنج بكشد باز هم خود را به كوتاهى متهم مىكند . پيامبر صلّى اللّه عليه و إله نيز بهطور مطلق ، بزرگترين آفريدههاى خداوند است و عظمت خود را از يقينش به خدا ، فرمانبردارى او و تلاش در راه دعوت به سوى او مىداند . به همين سبب است كه خود را متهم مىكند و هر اندازه كه در عبادت او و دعوت به حق كوشش كند ، باز هم خود را در پيشگاه خداوند
هامش
( 1 ) . حج ( 22 ) آيهء 78 .
( 2 ) . رعد ( 13 ) آيهء 40 .