مكانا شرقيا : سمت شرق .
روحنا : جبرئيل .
سويّا : انسان تمام خلقت .
أعوذ : پناه مىبرم .
مقضيا : حتمى .
اعراب
« مريم » بنابر حذف مضاف است ؛ يعنى خبر مريم . « مكانا » ظرف است كه بهوسيلهء « انتبذت » نصب داده شده و به معناى في مكان شرقى است .
« بَشَراً سَوِيًّا »
حال است ؛ زيرا معنايش چنين مىباشد : تمثّل كائنا على صوره البشر السوى . « أنّى » خبر مقدم است براى « يكون » .
« كانَ أَمْراً » .
اسم « كان » محذوف مىباشد و در تقدير چنين است : كان خلقه أمرا مقضيّا .
تفسير
وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ مَرْيَمَ إِذِ انْتَبَذَتْ مِنْ أَهْلِها مَكاناً شَرْقِيًّا * فَاتَّخَذَتْ مِنْ دُونِهِمْ حِجاباً .
ظاهر آيه نشان مىدهد كه مريم از خاندانش كنارهگيرى كرد و در محلّى كه در سمت شرق واقع شده بود ، به تنهايى اقامت گزيد و ميان خود و آنان پردهاى قرار داد ، به نحوى كه نه او آنها را ببيند و نه آنها او را . [ در اينجا پرسشهايى مطرح مىشود ] چرا مريم از خاندانش دورى گزيد ؟ آيا بدينسبب بود كه او چيزهاى ناخوش آيندى را در ميان آنها مىديد ، يا به منظور عبادت و يا اهداف ديگر ؟ آيا مراد از مكان شرقى ، جايى است كه خورشيد از آنجا طلوع مىكرد ، يا جايى است كه در شرق بيت المقدس واقع است و يا در شرق خانهء خاندانش ؟ در آيه ، هيچگونه اشارهاى به پاسخ اين پرسشها نشده است ؛ زيرا آنها نه به عقيده ارتباطى