تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كلم الطيب در تقرير عقايد اسلام ( فارسى ) — صفحة كلم الطيب 780

مساهمون:

صكلم الطيب ٧٨٠
چيزى ملكه و عادت انسان شد بيشتر در حالات غير اختيارى از او بروز و ظهور مىكند چنانچه ديده مىشود اشخاص در حال خواب يا غشوه و يا جنون امور باطنى و عادى كه در آنها رسوخ داشته ابراز و اظهار ميكنند و مسلما حال احتضار سخت‌تر از حال خواب و غشوه و جنون است .

امر دوم در حد خوف :

خوف بجميع اقسامش بمنزله تازيانه و چوبى است كه حيوان را به حركت و مشى واميدارد و چون تهديد و زدنى است كه طفل را تأديب و تربيت مىكند ، پس اگر تازيانه و چوب باندازهء نباشد كه موجب الم حيوان شود و يا تهديد و ضرب به مقدارى كه باعث تأديب طفل گردد ، نتيجه نخواهد داشت ، همچنين اگر به حدى باشد كه حيوان را شل يا ناقص ، و طفل را مجروح يا تلف كند ، نتيجه خلاف مقصود خواهد بود . خوف نيز وقتى ممدوح است كه محرك انسان باعمال صالحه و ترك معصيت گردد ولى اگر به اين حد نرسد ، مثل اينكه تنها بگريه يا تغيير رنگ يا اظهار تأسفى اكتفاء شود و ترك معصيت و عمل بطاعت دنباله آن نباشد فائدهء ندارد و يا به حدى برسد كه موجب يأس و نااميدى گردد آن نيز خلاف مقصود خواهد بود .

امر سوم در تحصيل و تحقق خوف :

خوف ممدوح بجميع اقسامش تحقق نيابد مگر بسه چيز : علم حال و عمل : اما علم عبارت از معرفت بعظمت پروردگار و زيانهاى معصيت و خطرات خاتمه و عاقبت است چنانچه ذكر شد . و اما حال عبارت از اشتغال بتزكيه باطن و عيوب نفسانى و مجاهده با نفس و مؤاخذه از او ، قدر دانستن عمر و بيهوده صرف ننمودن آن و مراقبت