اعراف دو دستهاند : دسته اول - انبياء و اوصياء آنها و در بعضى اخبار پيغمبر ما و اوصياء طاهرين او صلوات اللّه عليهم اجمعين ميباشند و اينها بر اعراف كه تل بلندى بين بهشت و جهنم است ايستاده و تمام اهل بهشت و جهنم را بسيماى آنها ميشناسند و علو رتبه اينها بر اهل بهشت و جهنم معلوم شده و همه آنها را مشاهده مىكنند و صدر آيات مذكور راجع باينهاست .
دسته دوم - جماعتى از مؤمنين گناهكار ميباشند كه معاصى آنها مانع دخول بهشت و ايمان آنها مانع دخول جهنم گرديده است و اينان را در آنجا نگاهداشته ولى خود آنها اگر چه از دخول بهشت ممنوعند لكن اميد و طمع دارند كه بشفاعت پيغمبر و امام داخل بهشت شوند و وقتى اين گناهكاران باهل جهنم نظر مىكنند ميگويند خدايا ما را با قوم ستمكاران قرار مده ، پس پيغمبران و خلفاى ايشان بامر پروردگار از اينان شفاعت كنند و داخل بهشت گردند ، اينك ترجمه آيات :
« و ميان بهشت و دوزخ حجابى خواهد بود ، و بر اعراف ( تلهاى بلندى كه ميان بهشت و دوزخ است و شايد حجاب اشاره به آنها باشد ) مردانى چندند ( كه انبياء و اوصياء و نبى ما و ائمه هدى باشند ) كه اهل بهشت و دوزخ را بسيماى آنها ميشناسند ، و ندا كنند ( دسته دوم كه مؤمنين گناهكار باشند ) اهل بهشت را كه سلام بر شما باد ، اين گناهكاران هنوز داخل بهشت نشده ولى اميد و طمع دارند كه داخل بهشت شوند ، موقعى كه ديدههاى ايشان بجانب اهل دوزخ گردانيده شود گويند پروردگارا ما را با گروه ستمكاران قرار مده ، و اصحاب اعراف ( كه دسته اول باشند ) مردانى را كه در دوزخند و آنان را بسيمايشان ميشناسند ندا كنند و گويند آنچه از مال و غيره جمع كرديد و آنچه شما بزرگى نموديد شما را بىنياز نكرد ( سپس اشاره به اين مؤمنان گناهكار كنند و باهل جهنم گويند ) آيا اينان آن كسانى هستند كه شما قسم خورده بوديد كه خداى بر آنان رحمت نكند ( آنگه به اين گناهكاران رو كنند و گويند ) داخل بهشت شويد و حال آنكه خوفى بر شما نيست و شما محزون نخواهيد بود » .
كلم الطيب در تقرير عقايد اسلام ( فارسى ) — صفحة كلم الطيب 728
مساهمون: سيد عبد الحسين طيب
صكلم الطيب ٧٢٨