( مبحث دهم ) در بيان نواب حضرت مهدى عليه السلام :
چنانچه در مبحث دوم از امامت عامه مدلل نموديم امت در هر زمانى براى بيان احكام و اخذ وظائف و رفع شبهات و دفع اشكالات و اجراء حدود و قضاوت در مخاصمات و امثال اينها بوجود امام مفترض الطاعهء احتياج دارند و اين امور اقتضاء مىكند كه امام در دسترس مردم بوده بتوانند خدمتش مشرف شوند ، و چون در زمان ائمه طاهرين تشرف خدمت امام براى همه امت متمكن نبود ، زيرا افرادى از امت كه در بلاد دور دست بودند بسا وسائل عزيمت براى آنان فراهم نبود و از طرفى ائمه نيز غالبا در حبس و يا تحت نظر خلفاء جور بوده و از مراجعه مردم به آنها جلوگيرى ميشد و بسا اسباب مزاحمت و اذيت و آزار مراجعين را فراهم مينمودند ، لذا بمقتضاى همان ادله لازم بود ائمه عليهم السلام اشخاصى را كه براى هر كدام از اين مناصب لايق ميدانستند تعيين فرمايند كه در مقام رفع احتياجات امت قيام نموده و راه عذر براى كسى باقى نماند .
از اين جهت ائمه ببعضى از بزرگان اصحاب دستور ميدادند كه بروند و اخبار آل اطهار را در ميان مردم منتشر نمايند و به بعضى از اصحاب كه مورد وثوق و اعتماد بودند در بلاد اسلام سمت وكالت ميدادند كه بحوائج شيعيان رسيدگى نمايند و شيعيان نيز هرگاه خدمت ائمه مشرف ميشدند ميپرسيدند كه معالم دين را از كه اخذ كنيم و ائمه هر كس را شايسته دانسته معرفى مىنمودند چنانچه اين معانى از بررسى حالات اصحاب ائمه عليهم السلام به خوبى واضح مىشود .
و پيداست كه اين امر در عصر غيبت حضرت بقية اللّه عليه السلام در