اعلا مرتبه لزوم است .
و چنانچه تعيين پيغمبر و امام در اختيار مردم نيست تعيين نايب امام نيز بدست آنها نخواهد بود و بايد امام او را معرفى نمايد و نيابت و وكالت او از روى دليل قطعى و يقينى ثابت و محقق شود كه هر بىسر و پائى نتواند دعوى نيابت كند .
پس از بيان اين مقدمه گوئيم چنانچه از مطالب گذشته معلوم گرديد غيبت حضرت بقية اللّه عليه السلام شامل دو دوره بوده يكى غيبت صغرى ( كوچك ) كه در حدود هفتاد سال طول كشيد و در اين دوره حضرت داراى نواب خاصهء بود كه واسطه بين او و شيعيان بودند و مسائل و احكام شرعيه و امور ديگرى كه داشتند توسط آنها بعرض امام مىرساندند و جواب آنها را ميگرفتند .
و نواب خاصه حضرت بقية اللّه عليه السلام در دوره غيبت صغرى چهار نفر بودند :
اول - ابو عمرو عثمان بن سعيد عمرى معروف بسمان « 1 » كه از ثقات حضرت هادى و عسكرى عليهما السلام و از وكلاى آن دو امام بوده و اخبار بسيارى از ايشان در وثوق و امانت و صداقت او رسيده و وى از جانب حضرت عسكرى عليه السّلام بنيابت و سفارت خاصه حضرت حجت منصوب گرديد ، چنانچه ضمن احاديث مذكوره در باره كسانى كه زمان حيات حضرت عسكرى عليه الصلاة و السلام خدمت امام زمان مشرف شدهاند يادآور شديم و حضرت بقية اللّه نيز بعد از وفات پدرش او را به اين سمت برقرار فرمودند .
و از كتاب شيخ طوسى از احمد بن اسحاق قمى روايت كرده كه گفت روزى بر حضرت هادى عليه السلام وارد شده عرض كردم ؛ اى آقاى من
هامش
( 1 ) چون مشار اليه تجارت روغن مينموده براى اخفاء امر سفارت خود از اين جهت بسمان يعنى روغن فروش معروف بوده .