بازگشتند . بر مبناى اين حساب ، 418 نفر در قلعه مرقوم ساكنند . لكن بين آنها 17 نفر از اهالى داغستان و چند نفر از طائفه ازبك و 10 نفر افغانى حضور دارند . به اسامى بعضى از آنها واقفيم . بر مبناى افاده و اخبار و احوال سنيّه نيز مشخص شده كه آنها با طائفه عجم موافقت ندارند و در ميانه آنها مفارقت وجود دارد . وسايل آنها پس از حبس نيز توسط ضبطيه اخذ شده است . آيا وسايل آنها ضبط شود يا بازگردانيده شود ؟ يا با ايرانيان دستگير و توقيف باشند ؟ به اراده سنيّه بستگى دارد . طبق اراده سنيّه بايد 288 رأس حيوانات مرقومان فروخته شود ، لكن آنها رضا ندادند . براى نگهدارى آنها به متجاوز از 34 فرد نياز است . چون اين حيوانات ناتوان شدند ، از يك طرف تلف مىشوند ، و مصارفات بيهوده ، مصرف مىشود لذا با موافقت اراده سنيّه حيوانات مرقومه فروخته شوند . در اين باره دو قطعه امر عالى صادر و ارسال شده است . همچنين فرمايش مشاراليه در دو قطعه در قائمه در 2 دفتر سالفالذكر ، تحرير شده است . امر مزبوره با يك قطعه به قاضى شام اعلام شود .
[ حاشيه بالا ] : اين ، خلاصه بحث اجرا شدهاى است كه ديروز در شوراى انجمنى كه در باب عالى تشكيل شده بود قرائت شد . توافق شده كه والى مشاراليه شام حجاج ازبك ، داغستانى و افغانى بين حجاج ايران را آزاد كند و اسلحه ، پول ، اموال و اشياى آنها را بازگرداند . تهيه تداركات راه نيز براى آنان لازم است . ولى از مرز ايران خسارت وارد شده كه لازم است دولت عليّه براى كسب خسارات ، اموال حجاج را توقيف كند . با آرامش و مدارا [ و ] براى سهولت كار ، برخى از اشخاص مسطورالاسامى معتبر ايرانى و سايرين كه در ابتدا توقيف شدند ، آزاد نشوند . بر مبناى مصلحت ، اين امر تاكنون حفظ شد و افراد متشخص بين حجاج ايران مانند ميرزاها و علما همه تا اكنون در شام شريف توقيف و حبس هستند . بنابراين ، سلاح گروه اعيان حجاج غيرايرانى كه اخذ شد و ساير وسايلشان به آنها مسترد شد ، افراد معتبرى همراه آنها فرستاده شد تا براى
حج گزارى ايرانيان به روايت اسناد عثمانى و قاجارى ( فارسى ) — صفحة 86
مساهمون: اسرا دوغان
ص٨٦