فى الحقيقه درك فيض زيارت نهايت سعادت بود كه نصيب « 1 » هركسى نمىشود :
« وذلك فضل الله يؤتيه من يشاء » .
اميدوارم كه در هر حال انشاءالله وجود شريف محفوظ بوده و همواره مصدر خدمات عظيمه شويد .
مرقوم داشته بودند كه در اين مدت مديده كه بنده به پطرزبورغ « 2 » شده ، خان سامى را اطلاع از حالت خود نداده ، و حال آنكه آن جناب ، كاغذى نوشته و مراسم تبريك بهعمل آوردهاند !
و نمىدانم به هواى پطرزبورغ سازش نكرده ، يا ملاقات و مشاهده عظمت و قدرت جناب قارجكوف ، بنده را به مقامى درآورده است كه احباب را بالمرّه فراموش كرده ، آن جناب كه هيچ وقت فراموشكار [ نبوده ] و ترك رسوم و آداب نفرمودهاند : « چونكه به بخت باشد اينهمه ناز مىكنى » .
بنده در اول ورود [ به ] پطرزبورغ ، بلافاصله به اقتضاى ارادت و صفاى قلب ، در ضمن ذريعه مشتاقانه ، احوالات خود را به اطلاع آن جناب رسانيد . بعد از انتظارى چند ، جواب ذريعه را مرقوم فرموده بوديد .
و آن جناب آگاه است كه در بلاد بعيده مربوطين هم را لازم است كه در اينگونه اتفاقات ، به آن يكى اطلاع بدهد ؛ منحصراً نه از اراده خودتان به مكّه معظّمه اعلام فرموده بوديد و نه از تشريف آوردن به مقرّ سفارت .
بالجمله از يُمن دعا و تلطّفات أحبّا مكثر و ملالى ندارد . امور متعلّقه به سفارت سنيّه نيز از توجّه خاطر ملوكانه اعلىحضرت همايون شاهنشاهى و مكارم اولياى دولت عليّه منتظم است و به انجام خدمات مرجوعه اشتغال دارد .
شرحى از احوالات و نيكى ذات جناب خليل بيك ، ايلچى مخصوص دولت عثمانيه
هامش
( 1 ) . در متن « نسيب » مرقوم است .
( 2 ) 2 . سنپطرزبورگ .