تخطي إلى المحتوى الرئيسي

حج گزارى ايرانيان به روايت اسناد عثمانى و قاجارى ( فارسى ) — صفحة 105

مساهمون:

ص١٠٥
گمرك از آنها دريافت و در تذكره آنها ثبت شود تا در جاهاى ديگر ، گمرك از آنها مطالبه نشود . اشخاصى كه بدون فرزند در ممالك محروسه شاهانه دار فانى را وداع مىگويند ، در حالى اگر وارث شرعى ندارند ، با معرفت شرعى مأمور بيت‌المال ، اموال وى ثبت شود و در يك محل امن ، طى يك سنه حفظ شود و يا اگر وارث و وكيل ظهور نكند ، تركه وى كه در بيت‌المال محفوظ مانده است ، فروخته شود و پول آن حفظ گردد . همه اين خصوصات در معاهداتى كه اين بار عقد شده ، قيد شده است و دقت به رفتار در مورد آنها ، تأييد اراده سنيّه ملوكانه مىباشد . در اين باب ، از طرف الحاج حضرت صالح‌پاشا صاحب‌دولت ، والى چيلدير به بنده ، يك قطعه فرمان جهان‌مطاع ، خطاب و صادر شده است و در حضور همه مأمورين قرائت و مضمون منيف آن اعلان و اشاعه شد . همه آن را سمعاً و طاعتاً گفتند و بالعموم بر دوام سلطنت سنيّه حضرت كشورستانى دعاهاى خير كردند . با استدعا به پايه سرير اعلا ، اعلام شده است باقىالامر متعلق به حضرت من له الامر است . فى اواسط شهر شوال المكرم سنه 1289
Cevdet 101 : 0095
تاريخ : 15 . شوال . 1289 جودت خارجه : 101 [ سند دوم ] سرورم حضرت صاحب‌دولت ، عنايت ، مروت ، رأفت ، عطوفت و وفورالرحم : بر خلاف عهد و ميثاقى كه با دولت ايران بسته شده بود ، از مدتى قبل وضع تغيير يافت و قوه شقاق و سطوت و مهابت با حضرت تاجدار به سلم و وفق تبديل شد . بر مبناى حدود قديمه و عهود سابقه ، صلح و صلاح و حبل‌المتين به عروةالوثقى لاانفصام ، فرمايش شده است . بنابراين فرمان با حجاج ايرانى كه به كعبه مكرمه و مدينه منوره و ساير بلاد اسلامى رفت و آمد مىكنند بايد مانند اهالى تجار و زوار