71 - « خون رزان »
روزه يكسو شد و عيد آمد و دلها برخاست * مِى ز خُمخانه به جوش آمد و مىبايد خواست
توبهء زهدفروشان گرانجان بگذشت * وقت رندى و طرب كردنِ رندان برجاست
چه ملامت رسد آن را كه چنين باده خورد ؟ * اين چه عيبست بدين بىخردى وين چه خطاست ؟
بادهنوشى كه درو روى و ريايى نبوَد * بهتر از زُهدفروشى كه درو روى و رياست
ما نه مردان رياييم و حريفان نفاق * آنكه او عالِم سرّست برين حال گواست
فرض ايزد بگزاريم و به كس بد نكنيم * وانچه گويند روا نيست نگوييم رواست
چه شود گر من و تو چند قدح باده خوريم * باده از خون رَزانست نه از خون شماست
اين نه عيبست كزان عيب خلل خواهد بود * ور بُوَد عيب چه شد ، مردم بىعيب كجاست ؟
حافظ از چون و چرا بگذر و مى نوش دمى * نزد حُكمش چه مجالِ سخن چون و چراست
* توضيحات :
يكسو ( به كنار ) عيد ( عيد فطر ) دلها برخاست ( به هيجان آمد ) گرانجان ( سخت جان ) چه ملامت رسد ( استفهام انكارى - ملامتى نيست ) رندان ريا ( ناپروايان و بىقيدان ) رزان ( انگورها ) چون ( چگونه ) معنى بيت ( 1 ) ( ايام ماه مبارك رمضان سپرى شد و عيد فطر آمد و دلها به شوق آمد و سكوت را درهم شكسته و به جوش و خروش آمدند و شراب هم در ميخانه به جوش آمد پس بايد شراب خواست ) معنى بيت ( 2 ) ( زمان زهدفروشى تمام شد وقت شادى رندان بادهنوش عشق رسيد ) معنى بيت ( 3 ) ( چقدر آزار مىرسد به آن كسى كه مانند ما باده مىخورد ، اينكه نزد عشاق خطا و عيبى نمىباشد ) .
* ترجمه :
* نتيجهء تفأل :
1 - جاى هيچگونه نگرانى و اضطراب نمىباشد . به شما اطمينان مىدهم كه با صبر و شكيبايى به مرادت خواهى رسيد .
2 - ديگران به ظاهر خودنمايى مىكنند و شما از اين كار رنج مىبريد ، بدانيد كه بالاخره آفتاب براى هميشه پشت ابر نمىماند .
3 - روزگار بسيار خوب و موقعيت خيرهكنندهاى در انتظار شما مىباشد كه با توكل بر خدا روز به روز گره از كار شما گشوده مىشود و موفقيتهاى بيشترى در پيش روى جنابعالى و اعضاى خانواده وجود دارد پس به شكرانه آن نذر خود را ادا كن و به يكى از مشاهد متبركه برو و شكرگزار خدا باش .
4 - لسان الغيب در بيت هفتم فرمايد : ( چه مىشود ، اگر من و تو چند قدح باده بنوشيم زيرا كه باده از خون درخت انگورست نه از خون شما ) يعنى شما نبايد به ضرر كسى كارى كنيد و حق الله و حق الناس را - هر دو - رعايت كن .
5 - بيمار حتما شفا مىيابد و مسافر به سلامتى خواهد آمد و قدمش بسيار مبارك است ، كارها بر وفق مراد خواهند بود ، خريدوفروش هردو نافع و سودمند است ، به پدر و مادر خود توجه داشته باش زيرا نگران شما هستند .
6 - كاميابى و پيروزى در چند قدمى شماست ، مواظب باش ، با ناشيگرى و سهلانگارى اين پرنده زيبا را كه در كاشانه شما خيال آشيانه دارد ، از خود دور نسازى .
7 - نسبتا از زندگى خوبى برخوردارى كه ديگران به شما حسادت مىكنند پس امور زندگى خود را براى ديگران تعريف مكن .
8 - بازنده : نسبت به برندگان حسادت مىكند و آنها را حقير مىشمارد اما برنده : داورى او دربارهء ديگران با توجه به چگونگى استفاده آنان از توانايىها و استعدادهاى خودشان است نه بر مبناى معيارهاى موفقيت مادى و معنوى .