70 - « ناقوس دير راهب »
روىِ تو كس نديد و هزارت رقيب هست * در غنچهاى هنوز و صدت عندليب هست
هرچند دورم از تو كه دور از تو كس مباد * ليكن اميدِ وصلِ توام عن قريب هست
گر آمدم به كوىِ تو ، چندان غريب نيست * چون من درين ديار هزاران غريب هست
عاشق كه شد كه يار به حالش نظر نكرد ؟ * اى خواجه درد نيست و گرنه طبيب هست
در عشقِ خانقاه و خرابات فرق نيست * هرجا كه هست پرتو روىِ حبيب هست
آنجا كه كار صومعه را جلوه مىدهند * ناقوسِ ديرِ راهب و نامِ صليب هست
فريادِ حافظ اين همه آخر به هرزه نيست * هم قصّهاى غريب و حديثى عجيب هست
* توضيحات :
رقيب ( مراقبت - نگهبان ) غريب ( شگفت ) غريب ( دورمانده از وطن - جناس تام ) ناقوس ( زنگ كليسا ) صليب ( چليپا به شكل خنجر مىباشد كه جمع آن صلب مىباشد ) هم ( مسلما - به يقين - همانا - قيد تأكيد ) معنى بيت ( 1 ) ( صورت تو را كسى نديده است ، در حالى كه هزاران نگهبان و رقيب دارى ، تو هنوز مانند غنچه نشكفتهاى ولى صد بلبل ترانهسراى تو مىباشد ) معنى بيت ( 3 ) ( اگر به كوى تو آمدهام ، اين كار بسيار عجب نيست ، زيرا در اين ديار چون من غريب زياد وجود دارد ) معنى بيت ( 4 ) ( چه كسى دلباخته و عاشق شد كه يار به حالش نظر نكرد - ( استفهام انكارى ) اما اى عزيز درد نيست ، و الا طبيب هست به عبارت ديگرى يعنى جانان پزشكى است كه اهل درد و عشق را مىشناسد و بمحض تشخيص درد فورى علاج مىكند پس مشكل اهل درد ، عشق است و تو بايد اهل عشق باشى ) .
* ترجمه :
* نتيجهء تفأل :
1 - خواجه در بيت ششم مىفرمايد : ( در صومعه كه جلوهء عشق و جمال يار مىدهند ناقوس راهب دير و نام صليب در آنجاست زيرا تمام اشيا در تعبّد حق تعالى هستند و حق تعالى در همه جا حاضر و ناظر مىباشد و معبود تمام پيروان مىباشد ) پس شما نيز با توكل بر خدا و دو مرتبه خواندن سورهء مباركهء « العاديات » با حضور قلب و معنى و رفتن به زيارت يكى از مشاهد متبركه نذرى كه كردهايد ، ادا كنيد تا اين نيت برآورده شود .
2 - علاقمندان زيادى دارى كه همگان دوست دارند با شما معاشر باشند پس موقعيت خود را بشناس و تا مىتوانى به مردم نيكى كن و از خدا توقع پاداش داشته باش كه در كار شما به زودى گشايش فراوان حاصل مىشود .
3 - بيمار شفا مىيابد . سفر كرده ، به زودى خواهد آمد ، هديه و تحفهاى دريافت مىكنى ، خريدوفروش هردو به موقع مىباشد ، ازدواج زود است و طلاق هم عملى نمىشود ولى موفقيت پيروزى در دسترس شماست فقط نياز به اراده و علاقه و قدرى تلاش دارد ، بهطورىكه به آسانى مىتوانى شاهد موفقيت را در آغوش بگيرى . اشخاص زيادى به دنبال اين نيت مىباشند ، پس نياز به تلاش و كوشش بيشتر دارد ، تا حتما موفق شوى .
4 - ظاهرى آراسته و مردم فريب دارد ولى بايد با درايت و كياست فراوان عمل كنى كه پشيمانى سود ندارد .
5 - واقعا اگر فكر مىكنى ، او دربارهء شما قضاوت نادرست دارد ، از اين كار صرفنظر كن زيرا عوامل رنجآور هم روحيهء انسان را كسل و هم جسم شاداب را فرسوده مىكند .
6 - بايد بدانى كه بازنده : به كسانى كه از خودش قوىترند ، تكيه مىكند و عقدههاى خود را بر سر افراد ضعيفتر از خويش خالى مىكند اما برنده : روى پاى خود مىايستد و از اينكه ديگران به وى تكيه كنند ، احساس شادى مىكند .
7 - اتفاقى ناگوار موجب شد كه او به سر عقل بيايد و از كارهاى گذشته دست بردارد ، پس بر شماست كه او را همراهى كنيد و از تندمزاجى و بداخلاقى دست برداريد تا او به زندگى علاقهمند شود .
8 - هديهاى برايش بخر و از او دلجويى كن و با يكى از آشنايان آگاه مشورت كن ، پس از آن اقدام نماييد .
9 - در تحصيل و دانش و كسب مال پيشرفت فراوان خواهى داشت .