( 616 )
اين سخن را مرحوم صدوق در كتاب خصال صدوق - خصال - جلد 1 ص 46 جلد 1 ص 46 ، در ضمن كلمات ديگرى و جاحظ نيز در ضمن صد كلمه جاحظ - صد كلمه - اى كه از امام برگزيده آوردهاند .
( 617 . )
اين كلام از سخنان مشهور و معروفى است كه بسيارى از مؤلفان در كتب خود آوردهاند از جمله :
ابن شعبه در تحف العقول ابن شعبه - تحف العقول - ص 157 ص 157 بيش از آنچه در نهج البلاغه است ، جاحظ در كتاب البيان و التبيين جاحظ - البيان و التبيين - جلد 1 ص 87 مقدارى از آن را در جلد 1 ص 87 آورده .
عسكرى در كتاب الصناعتين عسكرى - الصناعتين - ص 233 ص 233 ، مبرد در كتاب الفاضل مبرد - الفاضل - ص 95 ص 95 ، و ابو هلال العسكرى در جمهرة الامثال ابو هلال العسكرى - جمهرة الامثال - جلد 1 ص 272 جلد 1 ص 272 آن را نقل كردهاند .
( 618 . )
ابن ابى الحديد ابن ابى الحديد - شرح نهج البلاغه - مىگويد : اين سخن را امام ( ع ) در ضمن سخنانى بعد از پايان جنگ جمل ، هنگامى كه عدهاى از اسيران آزاد شده ، خواستند با آن حضرت بيعت كنند و در بين آنها مروان ابن حكم نيز به چشم مىخورد ، فرموده است .
از اين كه او زمان و مكان و شأن ورود اين سخن را نقل مىكند روشن مىگردد كه مدركى غير از نهج البلاغه براى اين سخن در دست داشته است .
( 619 . )
مدرك اين سخن همان مدرك خطبه 20 است زيرا اين سخن از آن