وفاتشان ( 1394 ه . ق ) هيچگاه به ايران نيامد » . « 1 »
اعراض از مرجعيت
آيت اللّه محمّد ابراهيم جنّاتى نقل كرد :
« پس از وفات آيت اللّه العظمى حكيم ، گروهى بسيار از فضلا و طلاب حوزهء نجف به ايشان براى انتشار رسالهء عمليه و نشر فتاوايشان اصرار مىورزيدند و حتى زمينه را براى ارجاع مردم آذربايجان و زنجان آماده مىكردند ، اما ايشان زير بار نرفت و فرمود : من مديريت و توانايى ادارهء حوزه را ندارم . با نپذيرفتن مرجعيت از سوى ايشان ، و هم آيت اللّه شيخ حسين حلى ، زمينه براى مرجعيت عام و گستردهء آيت اللّه خويى آماده شد » .
وصال حق
آيت اللّه ميرزا محمّد باقر زنجانى پس از عمرى تلاش و كوشش در راستاى اعلاى كلمهء حق و احياى علوم اهل بيت عليهم السّلام در صبح روز دوشنبه 20 ماه مبارك رمضان 1394 ه . ق ، پس از اداى فريضهء صبح و خواندن تعقيبات ادعيه و اذكار به استراحت پرداخت . اهل خانه كه مىبينند ايشان تا نزديكيهاى ظهر بيدار نشده است به خيال آنكه وى را بيدار نمايند به اتاق ايشان مىروند ، اما مىبينند كه ميرزا در خواب راحتى ، به راحت ابدى فرورفته است .
خبر فوت ايشان ، موجى از غم و اندوه در حوزهء علميه نجف پديد آورد . گروه بسيارى از طلاب و فضلا با 16 ماشين ، جنازهء مباركشان را به كربلا بردند . در نهر علقمه غسل دادند و با تشييع مفصلى در كربلا و تجديد زيارت حرمين شريفين امام حسين عليه السّلام و حضرت ابو الفضل العباس عليه السّلام به نجف مراجعت كردند .
فرداى آن روز 21 ماه رمضان و روز شهادت حضرت امير المؤمنين عليه السّلام با تشييع
هامش
( 1 ) . نجومى ، كيمياى هستى ، 87 - 89 .