از راه دسيسه نامند و الا معاونت به وسيله « فريب و نيرنگ » خواهد بود .
همان گونه كه بيان شد ، از شرايط معاونت آن است كه جرم اصلى واقع شود . در اينجا نيز به صراحت ماده مرقوم ، دسيسه و فريب و نيرنگ ، در صورتى به عنوان معاونت قابل مجازات محسوب مىگردد كه « موجب وقوع جرم شود » ، اعم از آنكه مستقيماً در مباشر جرم مؤثر واقع شود يا خير . لذا ، چنانچه شخصى كه مىداند عدهاى درصدد سرقت از منزل حسن هستند به منزل او برود و با او گرم صحبت شود و يا او را به خارج از منزل دعوت نمايد تا اين عمل به سارقان فرصت ارتكاب سرقت را بدهد ، به عنوان معاون قابل مجازات خواهد بود و لو آنكه هيچگونه اتفاق و ارتباطى هم ميان آنها وجود نداشته باشد .
6 - 5 ) تهيه وسايل ارتكاب جرم
بند 2 ماده 43 قانون مجازات اسلامى متضمن دو نوع از مصاديق معاونت ، شامل « تهيه وسيله » و ديگر « ارائه طرق » ارتكاب جرم است .
در واقع يكى از راههاى مساعدت مادى مسبوق به ارتكاب جرم ، تهيه آلات و ادوات جرم است . اگر چه اصولًا نخستين مفهومى كه از « وسيله » به ذهن متبادر مىشود و همچنين بيشترين نوع وسيلهاى كه عملًا در امر معاونت در جرم ، مورد استفاده قرار مىگيرد ، وسيله منقول است . ليكن كلمه « وسايل » مذكور در بند 2 اطلاق داشته و شامل وسايل منقول و غير منقول مىگردد . وسيله منقول از قبيل كليد و اسناد مجعول ، سم ، آلت قتاله ، تفنگ ، وسيله نقليه و . . . و وسيله غير منقول شامل تهيه و واگذارى مكان ارتكاب جرم به مجرم يا مجرمين اصلى مىباشد . براى مثال ماده 583 قانون مجازات اسلامى مصوب 1375 صراحتاً تهيه مكان وقوع جرم را معاونت محسوب نموده است . ماده مرقوم مقرر مىدارد : « هر كس از مقامات يا مأمورين دولتى يا نيروهاى مسلح يا غير آنها بدون حكمى از مقامات صلاحيتدار در غير مواردى كه قانون جلب و توقيف اشخاص را تجويز نموده ، شخصى را توقيف يا حبس كند يا عنفاً در محلى مخفى نمايد به يك تا سه سال حبس يا جزاى نقدى از شش تا هجده ميليون ريال محكوم خواهد شد . » و طبق ماده 584 همان قانون :
« كسى كه با علم و اطلاع براى ارتكاب جرم مذكور در ماده فوق مكانى تهيه كرده و