اقسام آن غير ممكن مىنمايد . » « 1 »
براى مثال « كسى كه براى فروش اتومبيل ديگرى در كيلومتر شمار آن دخل و تصرف كرده تا آن را براى كلاهبردارى مناسب سازد و در نتيجه ارتكاب اين جرم را تسهيل نمايد ، معاون در جرم كلاهبردارى محسوب مىگردد . » « 2 »
براى تحقق اين مصداق از معاونت ، چند شرط لازم است . نخست آنكه معاون امورى را كه عرفاً تسهيل وقوع جرم ناميده مىشود ، انجام دهد و ديگر اينكه اين امور عالماً ، عامداً و در جهت تسهيل وقوع جرم صورت گيرد . يعنى با علم و اطلاع از اينكه جرمى در حال وقوع است در اجراى عمليات مجرمانه كمك و مساعدت كند . چنان كه قبلًا و در بحث از تهيه وسايل جرم گذشت ، قانونگذار تسهيل وقوع جرم را در صورتى قابل مجازات مىداند كه عالماً و عامداً صورت گيرد و اين بدان جهت است تا مواردى از تسهيل جرم را كه به صورت غير عمدى و جاهلانه انجام مىگيرد ، از مصاديق معاونت خارج نمايد . چه آنكه تسهيل وقوع جرم آنگونه نيست كه علم و عمد معاون در ارتكاب آن مفروض باشد .
9 - 5 ) اخفاء
براى مثال هرگاه مالك اتومبيلى با سارق تبانى نمايد ، كه در صورت انجام موفقيتآميز سرقت ، سارق و اموال مسروقه و ساير اشياء و ادله جرم را به محل امنى منتقل و مخفى سازد ، آيا اين عمل معاونت در سرقت محسوب مىشود ؟
اخفاء عبارت است از پنهان كردن و نهان داشت مجرم يا آلات و ادواتى كه دليل يا وسيله جرم بوده و يا از جرم تحصيل شده و امثال آن .
در مورد اخفاء ، قوانين جزايى كشورهاى مختلف رويههاى گوناگونى اتخاذ نمودهاند . براى مثال در قانون جزاى فرانسه و مصر و ايران ، اخفا به عنوان جرم مستقل تلقى شده ، حال آنكه مقررات كيفرى لبنان و سوريه و تركيه در صورتى كه اخفاء مسبوق به توافق قبل از جرم باشد آن را معاونت و الا جرم مستقل قلمداد مىنمايند .
هامش
( 1 ) . قانون العقوبات ، محمد عوض ، ص 372 .
( 2 ) . ( جزوهء درسى ) حقوق جزاى عمومى ، دادبان ، ص 9 .