722 . أخبار الدول و آثار الاوَل : يزيد در ماه ربيعِ اوّل سال 64 ، در كنار حَوران « 1 » مُرد و جنازهاش به دمشق ، منتقل شد . برادرش خالد - و گفتهاند : پسرش معاويه - بر او نماز خواند و در قبرستان باب الصغير ، دفن شد و گورش اكنون زبالهدانى است . « 2 »
723 . كامل الزيارات - به نقل از عبد الرحمان غَنَوى - : به خدا سوگند ، يزيد ملعون ، زود مجازات شد و پس از كشتن امام حسين عليه السلام ، از آنچه در پىاش بود ، لذّتى نبرد و ناگهانى و غافلگيرانه مُرد . مست خوابيد و صبح به مرده تبديل شد و [ جسدش ] چنان تغيير يافته بود كه گويى قيرمالى شده است . او به صورت تأسّفبارى مرده بود . « 3 »
5 / 2 عبيد اللَّه بن زياد
ابو حفص عبيد اللَّه بن زياد ، در سال 33 يا 39 هجرى به دنيا آمد . پدرش ، زياد بن ابيه بود كه داستان تغيير يافتن نَسَب او و الحاقش به ابو سفيان توسّط معاويه ، مشهور است . « 4 » مادر عبيد اللَّه نيز زنى مجوسى به نام مرجانه فرزند يكى از پادشاهان فارس بود كه از زياد ، جدا شد و با مردى كافر به نام شيرويِه ازدواج كرد و عبيد اللَّه در خانه او پرورش يافت .
هامش
( 1 ) حوران ، منطقه بزرگى از توابع دمشق و در سمت جنوب آن است كه روستاها و كشتزارهاى زيادى دارد .
( 2 )
ماتَ يَزيدُ في شَهرِ رَبيعِ الأَوَّلِ سَنَةَ أربَعٍ وسِتّينَ بِذاتِ الجَنبِ بِحَورانَ ، وحُمِلَ إلى دِمَشقَ ، وصَلّى عَلَيهِ أخوهُ خالِدٌ - وقيلَ : ابنُهُ مُعاوِيَةُ - ودُفِنَ بِمَقبَرَةِ بابِ الصَّغيرِ ، وقَبرُهُ الآنَ مَزبَلَةٌ 725
( أخبار الدول وآثار الاول : ج 2 ص 14 ) .
( 3 )
فَوَ اللَّهِ ، لَقَد عوجِلَ المَلعونُ يَزيدُ ، ولَم يَتَمَتَّعَ بَعدِ قَتلِهِ [ أيِ الحُسَينَ عليه السلام ] بِما طَلَبَ ، ولَقَد اخِذَ مُغافَصَةً ، باتَ سَكرانَ ، وأصبَحَ مَيِّتاً ، مُتَغَيِّراً كَأَنَّهُ مَطلِيٌّ بِقارٍ ، اخِذَ عَلى أسَفٍ 726
( كامل الزيارات : ص 132 ح 149 ، بحار الأنوار : ج 44 ص 236 ح 27 ) .
( 4 ) شرح مفصّل جريان تولّد او بر فراش عبيد ثقفى و ادّعاى ابو سفيان را نسبت به او ، در دانشنامه امير المؤمنين عليه السلام ( ج 13 ص 203 ) آوردهايم .