مادر يزيد بن عبد الملك ، سر را گرفت و شستشو داد و روغنمالى و معطّر كرد .
يزيد به وى گفت : اين ديگر چه كارى است ؟
عاتكه گفت : سر خاكآلود پسرعمويم را برايم فرستادى . مرتّب و معطّرش كردم . « 1 »
3 / 3 معاوية بن يزيد « 2 »
712 . تاريخ اليعقوبى : معاوية بن يزيد بن معاويه - كه مادرش ، امّ هاشم دختر ابو هاشم بن عُتبة بن ربيعه است - چهل روز - و برخى گفتهاند : چهار ماه - حكمرانى كرد . وى عقيده خوبى داشت . براى مردم ، سخنرانى كرد و چنين گفت : « پس از ستايش و ثناى خداوند ، اى مردم ! ما گرفتار شما شديم و شما گرفتار ما شديد . از ناخشنودىِ شما نسبت به ما و طعنتان ، بىخبر نيستيم . بدانيد كه جدّم معاوية بن ابى سفيان ، بر سرِ حكومت ، با كسى به ستيز برخاست كه به خاطر خويشاوندىاش با پيامبر صلى اللَّه عليه و آله ، براى حكومت ، شايستهتر بود و در مسلمانى ، شايستگىِ بيشترى داشت و پيشگام
هامش
( 1 )
بَعَثَ يَزيدُ بِرَأسِ الحُسَينِ عليه السلام إلى نِسائِهِ ، فَأَخَذَتهُ عاتِكَةُ ابنَتُهُ - وهِيَ امُّ يَزيدَ بنِ عَبدِ المَلِكِ - فَغَسَلَتهُ ودَهَنَتهُ وطَيَّبَتهُ .
فَقالَ لَها يَزيدُ : ما هذا ؟
قالَت : بَعَثتَ إلَيَّ بِرَأسِ ابنِ عَمّي شَعَثاً ، فَلَمَمتُهُ وطَيَّبتُهُ 714
( أنساب الأشراف : ج 3 ص 416 و راجع : تذكرة الخواصّ : ص 261 ) .
( 2 ) ابو ليلى معاوية بن يزيد بن معاوية بن ابى سفيان قريشى اموى ، ملقّب به « الراجع إلى اللَّه » ، در سال 41 ق ، زاده شد و در زمان پدرش يزيد ، با او و پدرش بيعت شد و بجز عبد اللَّه بن زبير و مردم مكّه ، همه با او بيعت كردند . او چهل روز ، يا سه يا چهار يا پنج ماه ، خليفه بود و آن گاه بر فراز منبر رفت و خود را از حكومت ، بر كنار نمود و از پدر و جدّش و كارهاى آن دو ، اعلام برائت كرد . گفته شده كه مسموم شد و گفته شده كه با بيمارى طاعون در دمشق در گذشت و همان جا دفن شد .