شايسته است كه بعد از زيارت امام على عليه السلام ، همه آنها زيارت شوند « 1 » .
دسته دوم ، گزارشهايى كه حاكىاند كه سر سيّد الشهدا عليه السلام به كربلا برگردانده و به جسد ايشان ، ملحق شده است . گفتنى است حديثى از اهل بيت عليهم السلام كه بر اين معنا دلالت داشته باشد ، يافت نشد ؛ ليكن گزارش صدوق در الأمالى و بيرونى در الآثار الباقية و مستوفى هروى در ترجمه الفتوح و زكريّاى قزوينى در عجائب المخلوقات ، اين نكته را مىرساند . « 2 » همچنين سيّد ابن طاووس مىگويد :
در باره سر حسين عليه السلام ، روايت شده كه [ به كربلا ] باز گردانده شد و در كنار بدن شريفش - كه درودهاى خدا بر او باد - دفن گرديد و عمل شيعيان هم ناظر به همين نكته است .
گفتنى است آنچه سيّد بن طاووس به طايفه اماميّه نسبت داده ، از قُرطُبى « 3 » و مَناوى « 4 » نيز نقل شده است ؛ « 5 » ليكن علّامه مجلسى مىگويد :
مشهور در ميان علماى شيعه ، اين است كه سر امام حسين عليه السلام با بدنش دفن شده و امام زين العابدين عليه السلام آن را به كنار جسد ، برگردانده است . اخبار فراوانى هم نقل شده كه سرِ مبارك ، در كنار قبر امير مؤمنان عليه السلام دفن شده است « 6 » .
سيّد مرتضى قدس سرّه نيز در پاسخ اين سؤال كه : « آنچه روايت شده كه سر امام حسين عليه السلام را به شام بردند ، صحيح است يا نه ؟ » ، مىگويد :
همه راويان و واقعهنگاران طَف ، آن را روايت كردهاند و بر آن ، اتّفاق نظر دارند . نيز روايت شده كه سر مبارك امام عليه السلام ، پس از برده شدن به شام ، برگردانده شد و با
هامش
( 1 ) بحار الأنوار : ج 100 ص 251 .
( 2 ) ر . ك : ص 721 ( كربلا ) و ص 828 ( عبور خاندان پيامبر صلى اللَّه عليه و آله از كربلا ) .
( 3 ) شيعيان مىگويند : سر ، چهل روز پس از شهادت ، به بدن در كربلا برگردانده شد و آن ، روز مشهورى در ميان آنهاست و زيارت در آن روز را « زيارت اربعين » مىنامند ( التذكرة ، قرطبى : ج 2 ص 245 ) .
( 4 ) شيعيان مىگويند : سر ، پس از شهادت ، به بدن در كربلا باز گردانده شد ( فيض القدير ، مناوى : ج 1 ص 205 ) .
( 5 ) در شرح شهابالديناحمد بن حجر عسقلانى بر الهمزيّة فى مدح خيرالبريّة ( ص 271 ) ، اينچنين آمده است : نيز گفته شده كه [ سر حسين عليه السلام ] پس از گذشت چهل روز از كشته شدنش ، به جسد ايشان ، برگردانده شد .
( 6 ) بحار الأنوار : ج 45 ص 145 .