كردند و شاميان ، پيروزى را به يزيد ، تبريك گفتند . « 1 »
496 . تذكرة الخواصّ : يزيد ، ابن زياد را خواست و اموال فراوان و تحفههاى بزرگى به او بخشيد و او را به خود نزديك كرد و جايگاهش را بالا برد . او را نزد همسران خويش برد و نديم خود ، قرار داد . شبى مست كرد و به آوازهخوان گفت : بخوان ! و خود به بداهه چنين سرود :
به من شرابى بنوشان كه دلم را سيراب كند .
سپس پيمانه را كج كن و مانند آن را به ابن زياد بنوشان ؛
همان كسى كه امانتدار و رازدار من
و استوار كننده جنگ و غنيمت من
و قاتل آن شورشگر ، يعنى حسين
و هلاك كننده دشمنان و حسودان است . « 2 »
497 . مروج الذهب : پس از شهادت حسين عليه السلام ، روزى يزيد در مجلس شرابش نشسته بود و در حالى كه ابن زياد نيز در سمت راستش بود ، رو به ساقىاش كرد و گفت :
شرابى به من بنوشان كه تا مغز و استخوانم را سيراب كند .
آن گاه كج كن و مانندش را به ابن زياد بنوشان ؛
همان كسى كه امانتدار و رازدار من
و استوار كننده جنگ و غنيمت من است .
هامش
( 1 )
فَلَمّا قَدِموا عَلَيهِ [ أي عَلى يَزيدَ لَعنَةُ اللَّهِ عَلَيهِ ] جَمَعَ مَن كانَ بِحَضرَتِهِ مِن أهلِ الشّامِ ، ثُمَّ أدخَلوهُم ، فَهَنَّؤُوهُ بِالفَتحِ 498
( تاريخ الطبرى : ج 5 ص 390 ، تهذيب الكمال : ج 6 ص 429 ) .
( 2 )
إنَّهُ [ أي يَزيدَ ] استَدعَى ابنَ زِيادٍ إلَيهِ ، وأعطاهُ أموالًا كَثيرَةً ، وتُحَفاً عَظيمَةً ، وقَرَّبَ مَجلِسَهُ ، ورَفَعَ مَنزِلَتَهُ ، وأدخَلَهُ عَلى نِسائِهِ ، وجَعَلَهُ نَديمَهُ ، وسَكِرَ لَيلَةً ، وقالَ لِلمُغَنّي غَنِّ ، ثُمَّ قالَ يَزيدُ بَديهِيّاً :اسقِني شَربَةً تُرَوّي فُؤادي * ثُمَّ مِل فَاسقِ مِثلَهَا ابنَ زِيادِ
صاحِبَ السِّرِّ وَالأَمانَةِ عِندي * ولِتَسديدِ مَغنَمي وجِهادي
قاتِلَ الخارِجِيِّ أعني حُسَيناً * ومُبيدَ الأَعداءِ وَالحُسّادِ499
( تذكرة الخواصّ : ص 290 ) .