فصل هفتم : شهادت فرزندان عبد اللَّه بن جعفر « 1 »
7 / 1 محمّد بن عبد اللَّه بن جعفر
محمّد ، يكى از فرزندان عبد اللَّه بن جعفر طيّار است كه در واقعه كربلا ، شهيد شد . مادر او ، بر پايه گزارش منابع معتبر ، خَوصا ، دختر خَصَفة بن ثقيف بن ربيعه است . بنا بر اين ، آنچه در برخى از منابع آمده كه مادر وى زينب عليها السلام است ، « 2 » ظاهراً صحيح نيست .
نام او در زيارتهاى « ناحيه » و « رجبيّه » ، آمده است .
در « زيارت ناحيه » مىخوانيم :
السَّلامُ عَلى مُحَمَّدِ بنِ عَبدِ اللَّهِ بنِ جَعفَرٍ ، الشّاهِدِ مَكانَ أبيهِ ، وَالتّالي لِأَخيهِ ، وواقيِه
هامش
( 1 ) ابو عبد اللَّه جعفر بن ابى طالب بن عبد المطّلب بن هاشم بن عبد مناف ، ده سال از على بن ابى طالب عليه السلام بزرگتر بود و پس از او مسلمان شد و آياتى چند از قرآن كريم ، در باره او نازل شده است . در حديث نبوى آمده كه : او شبيهترين خلق و خو و شمايل را به پيامبر خدا صلى اللَّه عليه و آله داشت و جزو مهاجران نخستين به سرزمين حبشه بود و از آن جا به هنگام فتح خيبر بر پيامبر خدا صلى اللَّه عليه و آله در آمد و سپس در جنگ موته ، در سال هشتم هجرى شركت جُست و به شهادت رسيد .
از پيامبر صلى اللَّه عليه و آله روايت شده كه فرمود : « او دو بال رنگين دارد كه با آنها در بهشت ، پرواز مىكند » . از اين رو ، به « ذو الجناحين ( صاحب دو بال ) » يا « طيّار ( پرواز كننده ) » ، مشهور شده است . روايات فراوانى در فضيلت او رسيده كه در كتابهاى حديثى شيعه و اهل سنّت ، نقل شده است .
( 2 ) مانند كامل بهايى ( ج 2 ص 303 ) و أعيان الشيعة ( ج 1 ص 608 ) كه مادر محمّد را زينب كبرى گفتهاند .