را آتش زدند .
ياران امام عليه السلام مىخواستند مانع آتش زدن خيمهها شوند ؛ ولى امام عليه السلام فرمود :
دَعوهُم فَليُحرِقوها . فَإِنَّهُم لَو قَد حَرَّقوها لَم يَستَطيعوا أن يَجوزوا إلَيكُم مِنها « 1 » .
رهايشان كنيد تا خيمهها را بسوزانند ، كه اگر آنها را به آتش بكشند ، نخواهند توانست از آنها عبور كنند و به شما دست يابند .
بدين سان ، دشمن ، بخشى از خيمههاى ياران امام عليه السلام را - كه مانع نفوذ آنها بود - ، آتش زد ؛ امّا همانطور كه امام عليه السلام پيشبينى كرده بود ، باز هم نتوانستند به حلقه دفاعى ياران او نفوذ كنند و بدين ترتيب ، امام عليه السلام و ياران دلاور و باوفايش ، تا آخرين نفر و آخرين نفس ، در برابر سپاه كوفه كه همچون سيل به سوى آنان سرازير شده بودند ، مقاومت كردند .
بر پايه گزارشهايى كه گذشت ، مىتوان چنين نتيجهگيرى كرد كه :
1 . چينش و آرايش خيمههاى همراهان امام عليه السلام ، به صورت هِلالى بوده است كه خيمههاى اهل حرم ، در بخش ميانى آن قرار داشته و دو سوى آن ، تا ميدان نبرد ، كشيده شده بوده است . اين دو طرف ، احتمالًا خيمههاى ياران بوده كه به دليل حضور ساكنان آن در ميدان نبرد ، غالباً خالى بوده است و از آنها به عنوان سنگر يا ديوار دفاعى ، استفاده مىشده است كه در نهايت ، به دستور عمر بن سعد ، به آتش كشيده شدند .
2 . خيمههاى ياران امام عليه السلام ، با ميدان نبرد ، فاصله چندانى نداشتهاند .
3 . اهل بيتِ امام عليه السلام ، از نزديك ، شاهد جانبازى عزيزان خود ، و قساوت و بىرحمىِ دشمنان بودهاند . از اين رو ، مىتوان حدس زد كه بر زنان و كودكانى كه ديدهاند عزيزانشان در جلوى چشم آنها قطعه قطعه مىشوند ، چه گذشته است !
هامش
( 1 ) تاريخ الطبرى : ج 5 ص 437 .