براى برخورد با دشمن ، باقى گذاشتند . « 1 »
اگر مجموع اين تدابير حكيمانه جنگىِ امام عليه السلام نبود ، نه تنها سپاه ابن سعد مىتوانست از پشت ، ياران امام عليه السلام را مورد حمله قرار دهد ؛ بلكه در همان لحظات آغازين حمله ، به سادگى ، آنان را در حلقه محاصره خود مىگرفتند و با كمترين درگيرى ، امام عليه السلام و يارانش را شهيد يا اسير مىكردند .
ولى صبح عاشورا ، هنگامى كه دشمن خواست تا حمله را آغاز كند ، ناگاه ، خود را در برابر تلّى از آتش و دود ، مشاهده كرد كه از اطراف خيمههاى امام عليه السلام و يارانش زبانه مىكشيد .
بر اساس اين تدبير و با اين آرايش جنگى ، سپاه امام عليه السلام - كه عدد آنها بنا بر نقل مشهور ، 72 تن بود - ، « 2 » توانستند در برابر سپاه دشمن - كه تعداد آنها تا 35 هزار نفر ، برآورد شده - ، ساعتها مقاومت كنند و شمار فراوانى از دشمنان را به هلاكت برسانند .
شدّت مقاومت ياران امام حسين عليه السلام در نبرد رويارو ، موجب شد كه عمر بن سعد ، جمعى از سپاه خود را مأمور كرد كه خيمههاى آنها را ويران كنند تا بتوانند آنها را محاصره نمايند . « 3 »
اين تدبير هم كارساز نبود ؛ چون ياران امام عليه السلام ، در گروههاى سه يا چهار نفره ، در لا به لاى خيمهها كمين مىكردند و دشمن را - كه مشغول ويران كردن خيمهها بودند - ، از پا در مىآوردند .
ابن سعد ، چون از اين اقدام هم نتيجهاى نگرفت ، براى پيشگيرى از تلفات بيشتر سپاه خود ، ضمن دستور توقّف اين عمليات ، مجدّداً چنين دستور داد كه خيمهها را آتش بزنند ؛ ولى داخل آنها نشوند و آنها را خراب نكنند . لذا آتش آوردند و خيمهها
هامش
( 1 ) ر . ك : تاريخ الطبرى : ج 5 ص 421 - 423 .
( 2 ) ر . ك : ص 463 ( سخنى در باره شمار دو سپاه ) .
( 3 ) مقتل الحسين عليه السلام ، خوارزمى : ج 2 ص 16 .