نگاهى به كارنامه مسلم در كوفه
كارنامه مسلم عليه السلام در كوفه را با دو نوع نگاه ، مىتوان مورد نقد و ارزيابى قرار داد : در نگاهى سطحى ، ممكن است چنين تصوّر شود كه وى ، از سياست و تدبير لازم در به انجام رساندن مأموريتى كه بر عهده داشت و زمينهسازى براى آمدن امام حسين عليه السلام به كوفه ، برخوردار نبوده است ؛ زيرا نتوانست از فضاى سياسى - اجتماعى كوفه - كه كاملًا در جهت نهضت حسينى بود - ، به طور شايسته استفاده كند . او پيش از آن كه ابن زياد وارد كوفه شود ، دستِ كم دوازده هزار نيرو در اختيار داشت و فضاى كوفه به گونهاى بود كه ابن زياد ، مجبور شد مخفيانه ، وارد آن شود .
اگر مسلم عليه السلام پيش از ورود ابن زياد ، نيروهاى وفادار به نهضت را خوب سازماندهى مىكرد ، ابن زياد ، فرصت نمىيافت تا نيروهاى مخالف نهضت را سازماندهى كند و عليه هواداران امام حسين عليه السلام واردِ عمل نمايد ، و در اين صورت ، با رسيدن امام عليه السلام به كوفه ، چه بسا سرنوشت قيام مردم ، به گونهاى ديگر رقم مىخورد و حادثه جانگداز كربلا ، پديد نمىآمد ؛ امّا او نه تنها از فضاى موجود كوفه نتوانست بهرهبردارى كند ، بلكه بدون ارزيابى درست از ميزان وفادارى مردم ، به امام حسين عليه السلام نوشت :
هنگامى كه نامه من به تو رسيد ، با شتاب ، حركت كن كه همه مردم ، با تو هستند و نظر و تمايلى به خاندان معاويه ندارند « 1 » .
هامش
( 1 ) تاريخ الطبرى : ج 5 ص 375 .