193 . أنساب الأشراف : عُمارة بن صَلحَب ازْدى - كه تصميم داشت مسلم را يارى كند - به وسيله اصحاب ابن زياد ، دستگير شد . او را نزد ابن زياد آوردند . وى دستور داد تا گردنش در ميان قبيله ازد ، زده شود و سرش را به همراه سرهاى مسلم و هانى براى يزيد بن معاويه فرستاد . فرستاده ابن زياد ، با اين سرها ، هانى بن ابى حَيّه وادِعى از قبيله هَمْدان بود . « 1 »
5 / 5 دستگيرى مختار « 2 »
194 . تاريخ اليعقوبى : مختار بن ابى عُبَيد ثقفى ، به همراه جمعى كه با خود سلاح داشتند ، آمدند و مىخواستند حسين بن على عليه السلام را يارى كنند . عبيد اللَّه بن زياد ، او را گرفت و زندان كرد و او را با چوب زد و پلك چشمش بريده شد . « 3 »
هامش
( 1 )
خَرَجَ عُمارَةُ بنُ صَلحَبٍ الأَزدِيُّ - وكانَ مِمَّن أرادَ نُصرَةَ مُسلِمٍ - فَأَخَذَهُ أصحابُ ابنِ زِيادٍ فَأَتَوهُ بِهِ ، فَأَمَرَ بِهِ فَضُرِبَت عُنُقُهُ فِي الأَزدِ ، وبَعَثَ بِرَأسِهِ مَعَ رَأسِ مُسلِمٍ وهانِئٍ إلى يَزيدَ بنِ مُعاوِيَةَ ، وكانَ رَسولُهُ بِهذِهِ الرُّؤوسِ هانِئَ بنَ أبي حَيَّةَ الوادعِيَّ مِن هَمدانَ 194
( أنساب الأشراف : ج 2 ص 341 ) .
( 2 ) مختار بن ابى عُبَيد بن مسعود ثقفى - كه كنيهاش ابو اسحاق است - ، در سال هجرت به دنيا آمد . او پيامبر صلى اللَّه عليه و آله را نديد و از ايشان روايتى ندارد . وى از صاحبان فضيلت و نيكوكار به شمار مىرفت ، تا اين كه براى خونخواهى امام حسين عليه السلام قيام كرد و گروه بسيارى از شيعيان كوفه ، نزد او اجتماع كردند و او بر كوفه مسلّط شد و قاتلان حسين عليه السلام را به چنگ آورد و آنان را كشت . گفتهاند او نماينده محمّد بن حنفيّه در خونخواهى بوده است . ابراهيم بن اشتر به همراه لشكرى به وى ملحق شد و ابن زياد و گروهى ديگر را كشت . بدين جهت ، بسيارى از مسلمانان ، او را دوست دارند . وى در اين راه ، امتحانهاى خوبى داد . او براى ابن عبّاس و ابن حنفيّه و . . . پول مىفرستاد و آنان مىپذيرفتند . خواهر مختار ، همسر ابن عمر بود . مُصعَب بن زبير ، از بصره به همراه گروه بسيارى از اهل كوفه و بصره به سمت او حركت كرد و مختار را در سال 67 ق ، كشت .
ديدگاه شخصيتهاى شيعه و اهل سنّت در باره او و عقيدهاش و قيامش ، گوناگون است . البتّه همه اتّفاق دارند كه پيش از قيام ، داراى حُسنِ حال بوده است . براى بررسى شخصيّت و قيام مختار ، ر . ك : دانشنامه امام حسين عليه السلام : ج 9 ص 9 ( بخش دهم : بازتاب شهادت امام حسين عليه السلام / درآمد ) .
( 3 )
كانَ المُختارُ بنُ أبي عُبَيدٍ الثَّقَفِيُّ أقبَلَ في جَماعَةٍ عَلَيهِمُ السِّلاحُ ، يُريدونَ نَصرَ الحُسَينِ بنِ عَلِيٍّ عليه السلام ، فَأَخَذَهُ عُبَيدُ اللَّهِ بنُ زِيادٍ فَحَبَسَهُ ، وضَرَبَهُ بِالقَضيبِ ، حَتّى شَتَرَ عَينَهُ 195
( تاريخ اليعقوبى : ج 2 ص 258 ) .