مسجد انصار ديدم . از هر كوچه كه مىگذشتند ، گروهى سى يا چهل نفره باز مىگشتند . وقتى به بازار رسيدند - كه شبى تاريك بود - و وارد مسجد شدند ، به ابن زياد گفته شد : جمعيت زيادى نمىبينيم و سر و صداى بسيارى نمىشنويم .
عبيد اللَّه دستور داد سقف را برداشتند و قنديلها را روشن كردند . ديدند كه جمعيت آنان ، حدود پنجاه مرد است .
مسلم ، وارد مسجد شد و بر منبر رفت و به مردم گفت : مردم هر ناحيه و قبيله ، با هم جمع شوند .
مردم ، چنين كردند و گروهى به نبرد با مسلم و يارانش به پا خاستند . مسلم ، جراحتى سنگين برداشت و گروهى از يارانش كشته شدند و فرار كردند . مسلم از مسجد ، خارج و وارد خانهاى از خانههاى قبيله كِنده شد . « 1 »
146 . تاريخ الطبرى - به نقل از عيسى بن يزيد - : مختار بن ابى عُبَيد و عبد اللَّه بن حارث بن نوفل ، به همراه مسلم ، حركت كردند . مختار ، با بيرقى سبز و عبد اللَّه با بيرقى سرخ و لباسهاى سرخ ، حركت مىكردند . مختار ، بيرقش را بر درِ خانه عمرو بن حُرَيث كوبيد و گفت : من آمدهام كه جلوى عمرو را بگيرم .
پسر اشعث و قَعقاع بن شَور و شَبَث بن رِبعى - در شبى كه مسلم به طرف قصر ابن زياد حركت كرد - با مسلم و يارانش نبردى سخت كردند . شَبَث گفت : منتظر شب باشيد . آنان پراكنده خواهند شد . و قَعقاع به وى گفت : تو جلوى راه مردم را گرفتهاى !
هامش
( 1 )
لَقيتُهُم [ أي مُسلِماً وأصحابَهُ ] تِلكَ اللَّيلَةَ فِي الطَّريقِ عِندَ مَسجِدِ الأَنصارِ ، فَلَم يَكونوا يَمُرّونَ في طَريقٍ يَميناً ولا شِمالًا ، إلّا وذَهَبَت مِنهُم طائِفَةٌ ، الثَّلاثونَ وَالأَربَعونَ ونَحوُ ذلِكَ .
قالَ : فَلَمّا بَلَغَ السّوقَ - وهِيَ لَيلَةٌ مُظلِمَةٌ - ودَخَلُوا المَسجِدَ ، قيلَ لِابنِ زِيادٍ : وَاللَّهِ ما نَرى كَثيرَ أحَدٍ ، ولا نَسمَعُ أصواتَ كَثيرِ أحَدٍ ، فَأَمَرَ بِسَقفِ المَسجِدِ فَقُلِعَ ، ثُمَّ أمَرَ بِحَرادِيَّ فيهَا النّيرانُ ، فَجَعَلوا يَنظُرونَ فَإِذا قَريبُ خَمسينَ رَجُلًا .
قالَ : فَنَزَلَ فَصَعِدَ المِنبَرَ ، وقالَ لِلنّاسِ : تَمَيَّزوا أرباعاً أرباعاً ، فَانطَلَقَ كُلُّ قَومٍ إلى رَأسِ رُبعِهِم ، فَنَهَضَ إلَيهِم قَومٌ يُقاتِلونَهُم ، فَجُرِحَ مُسلِمٌ جِراحَةً ثَقيلَةً ، وقُتِلَ ناسٌ مِن أصحابِهِ وَانهَزَموا .
فَخَرَجَ مُسلِمٌ فَدَخَلَ داراً مِن دورِ كِندَةَ 146
( تاريخ الطبرى : ج 5 ص 391 . نيز ، ر . ك : الفتوح : ج 5 ص 50 ) .