در مقابل ، دانشمندانى از شيعه با گردآورى آثار شيعى ، كوشيدهاند تا نشان دهند كه شيعيان نه فقط در پيدايش و توسعه علوم سهيم بودهاند ، بلكه در بسيارى از عرصهها پيشگام بوده و نخستين تأليفات در حوزههاى گوناگون ، از جمله تاريخ و سيره رسول خدا ( ص ) و تاريخ اسلام ، به دست نويسندگان شيعه پديد آمدهاند . « 1 » امروزه نيز اقشارى مانند وهابيان ، مدعىاند كه شيعيان در زمينه تاريخنگارى بسيار فعال بودند و افزون بر نقل اخبار بىشمار شيعى ، توانستهاند بر مورخان و منابع سنى اثر فراوان بگذارند و رواياتشان را در آثار اين جناح داخل نمايند . « 2 » وهابيان با همين ديدگاه ، چنانكه در فصل سوم بيان خواهد شد ، حجم فراوانى از اخبار تاريخى را كه صريحاً يا تلويحاً مؤيد عقيده شيعه است ، از تأليفات شيعيان دانسته و درصدد خدشه در آنها برآمدهاند .
محدوده زمانى بحث
يكى از نكات اساسى و كليدى ، تعيين حدود و ثغور و محدوده زمانى بحث است ؛ چون اين پژوهش ناظر بر كتاب « اثر التشيع على الروايات التاريخية فى القرن الاول الهجرى » است ، اقتضا دارد كه مورخان و راويان تاريخى سده يكم هجرى ارزيابى شوند ؛ اما همانگونه كه در ادامه خواهد آمد ، بر اهل تاريخ پوشيده نيست كه
هامش
( 1 ) . كتابهاى « تأسيس الشيعه » نوشته « سيد حسن صدر » ، « الذريعه » اثر « آقابزرگ تهرانى » و « اعيان الشيعه » تأليف « سيد محسن امين » بيانگر همين عقيده است .
( 2 ) . براى آگاهى بيشتر ر . ك : عبدالعزيز نورولى ، اثر التشيع على الروايات التاريخيه ، ص 3 .