اقتصادى و آزادى عقيدهء دينى آنها را تضمين نمود . و پاى به سرزمين آنها ننهاد ، در حالى كه در فاصلهء چند كيلومترى آنها به سر مىبرد .
مسلم است كه آنها در مذاكرهء صلح پيشنهاد دادند كه نيمى از فدك از آنِ يهوديان و نيمى ديگر از رسول خدا باشد . پيامبر هم پذيرفت . واقدى در مغازى ذيل چنين سندى اذعان مىدارد كه : صحيحترين سند در خصوص مذاكرهء صلح ، همين سند است . « 1 »
ت : موقعيت كنونى فدك
حرّه فدك را امروزه حرّة هُتَيم گويند . كه در مشرق حرهء خيبر قرار دارد . و مركز سرزمين يدرع در جنوب حرّه فدك را اكنون الحويط مىخوانند .
در جستجوى سرزمين فدك ، تلاشهاى زيادى كردم . پى بردم كه امروزه نيز مركز آن سرزمين را الحائط مىگويند .
الحائط ، نام كنونى فدك ، تابع امارات حائل است كه در مغرب الحليفه و جنوب ضرغد ، دقيقاً در حد مرز شرقى خيبر موقعيت مشخصى دارد .
در آن ايامى كه به جستجوى سرزمين فدَكِ تاريخ ، و حايط امروز بودم ، تا پايان سال 1975 م ، آن را منطقهاى شامل 21 روستا يافتم ، كه حدود 11000 نفر جمعيت داشت . و سكنهء مركز الحائط ، بيش از 1400 نفر نبودند .
سرزمين پوشيده از نخلستانها ، و برخوردار از امكانات كشاورزى . در عين حال مجار زمينهاى خشك حرّه و تابش آفتاب گرم .
رفتن به حايط بسيار سخت و مشكل بود . جادهء مخروبه و دردست تعمير و مرمت الحليفه به حائل تنها راهى بود كه از سمت شرقى حايط عبور مىكرد و از آنجا تا الحايط هيچ راه خاكى يا استفالته و . . . وجود نداشت .
حايط بىهيچ نشانى از تاريخ در لابلاى نخلستانها و صحراى خشك متروك ، امروزه اهميت خود را به عنوان يكى از منزلگاههاى مسافران مدينه ، از دست داده است .
هامش
( 1 ) . همچنين بلاذرى ( فتوح البلدان ) صص 46 - 41 ) . طبرى ( تاريخ الرسل والملوك ) ج 3 ، ص 95 ) .