و من بنيقُرَيظة : الزيبر بن بَاطا بن وهب و عَزّال بن شَمْويل و كعب بن أسد و هو صاحب عَقد بنيقُريظة الذي نقض عام الأحزاب و شمويل بن زيد و جَبَل بن عمروبن سُكينة و النَّحّام بن زيد وقردم بن كعب و وهب بن زيد و نافع بن أبي نافع و ابو نافع عديّ بن زيد و الحارث بن عَوْف و كَرْدَم بن زيد و أسامة بن حبيب و رافع بن رُميلة و جَبل بن أبىقُشير و وهب بن يَهوذا فهؤلاء من بنيقريظة .
و من يهود بنيزُرَيق : لَبِيد بن أعصم و هو الذي أخَّذَ رسول اللَّه - صلّىاللَّه عليه [ وآله ] وسلّم - عن نسائه .
و من يهود بنيحارثه : كِنانة بن صُورِيا .
و من يهود بنيعمرو بن عَوْف : قَرْدم وهو بن عمرو .
و من يهود بنيالنجّار : سِلْسِلة بن بَرْهام .
فهؤلاء أحبار اليهود و أهل الشرور و العداوة لرسول اللَّه - صلّىاللَّه عليه [ وآله ] وسلّم - و أصحابه و أصحاب المسألة و النصْب لأمْرالإسلام الشرورَ ليطفئوه إلا ما كانمن عبداللَّه بن سَلَام و مُخَيْريق . « 1 »
هامش
( 1 ) . « در آن هنگام ، احبار يهود ، از سر طغيان و حسادت و لجاجت ، با پيامبر خدا صلى الله عليه و آله از در دشمنى و كينه در آمدند ، چرا كه خداوند پيامبرى را از ميان عرب برانگيخته بود . برخى از اهل اوس و خزرج نيز كه هنوز بر آيين جاهليت بودند ، و منافقانه ، بر دين اجدادشان باقى مانده و رستاخيز را منكر بودند ، به يهوديان پيوستند . هرچند آنان ، پس از چيره شدن آيين اسلام و ايمان آوردن طايفهء خويش ، در ظاهر به اسلام گرويده و آن را سپرى در برابر كشته شدن قرار داده بودند ، اما در نهان ، نفاق مىورزيدند و در دل ، با يهوديان بودند ؛ پيامبر صلى الله عليه و آله را تكذيب مىكردند و اسلام را منكر بودند . احبار يهود همان كسانى بودند كه پرسشهاى دشوار براى پيامبر صلى الله عليه و آله مطرح مىكردند و معماهاى پيچيده پيش مىآوردند ، تا حقيقت را در پوشش باطل ، پنهان كنند ، اما آيات قرآن در پاسخ به شبهههاى آنان نازل مىشد . البته برخى از پرسشهاى پيرامون احكام و حلال و حرام ، از سوى مسلمانان مطرح مىگرديد . از جمله : حُيى بن اخطب و دو برادرش ، ابوياسر بن اخطب و جُدى بن اخطب ؛ و سلام بن مشكم ، وكنانة بن ربيع ابن ابىحُقيق ، و سلام بن ابىحُقيق ، ابورافع اعور - كه ياران پيامبر خدا صلى الله عليه و آله او را در خيبر به قتل رساندند - و ربيع بن ربيع بن ابىحقيق ، عَمرو بن حجّاش ، كعب بن اشرف - كه از قبيلهء طى بود - و يكى از مردان قبيلهء بنىبنهان به همراه مادرش كه از بنىنضير بود ، حجّاج بن عمرو ( همپيمان كعب بن اشرف ) كردم بن قيس ( همپيمان كعب بن اشرف ) ، اينها از بنىنضير بودند .
اما دشمنان اسلام از طايفهء بنىثعلبة بن فيطون عبارتند از : عبداللَّه بن صورياى اعور ، كه در زمان خود ، در ميان اهل حجاز كسى بيش از او بر تورات آگاهى نداشت ، و ابنصلوبا ، و مُخيريق و اسلم كه بزرگ آنان بود .
از بنىقينقاع : زيد بن اللَّصيت - كه ابنهشام او را ابن لُصيت ناميده - و سعد بن حُنيف ، و محمود بن سيحان ، و عُزيز بن ابىعُزيز ، و عبداللَّه بن صيف - كه ابن هشام او را ابنضيف ناميده است - و سويد بن حارث ، رفاعة بن قيس ، مِنخاص ، اشيع ، نعمان بن اضَا ، بحرمىّ بن عمرو ، شأس بن عدى ، شأس بن قيس ، زيد بن حارث ، نعمان بن عمرو ، سُكين بن ابىسُكين ، عدىّ بن زيد ، نعمان بن ابىاوفى ، ابوانس ، محمد بن دحيه و مالك بن صيف ، كه ابن هشام او را ابن ضيف ناميده - و كعب بن راشد ، عازر ، رافع بن ابىرافع ، خالد ، ازار بن ابىازار ، - كه ابنهشام او را آزر بن آزر ناميده - ، رافع بن حارثه ، رافع بن حُريمله ، رافع بن خارجه ، مالك بن عوف ، رفاعة بن زيد بن تابوت ، عبداللَّه بن سلام بن حارث ، - كه بزرگ آنان و داناترين آنان بود و در ابتدا حُصين نام داشت و پس از آن كه اسلام آورد ، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله او را عبداللَّه ناميد - اينها از بنىقينقاع بودند .
و از يهوديان بنىقريظه : زبير بن باطابن وهب ، عزّال بن شمويل ، كعب بن اسد - كه پيمان بنىقريظه را كه در جنگ احزاب نقض شد ، منعقد كرده بود - و شمويل بن زيد ، جبل بن عَمرو بن سكينه ، نحّام بن زيد ، قردم بن كعب ، وهب بن زيد ، نافع بن ابىرافع ، ابونافع ، عُدى بن زيد ، حارث بن عوف ، كردم بن زيد ، اسامة بن حبيب ، رافع بن رُميله ، جبل بن ابىقشير و وهب بن يهودا .
و از طايفهء بنى زُريق : لَبيد بن اعصم - و او كسى بود كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله را به واسطهء سحر ، از زنان خويش دور كرد -
و از طايفهء بنىحارثه : كنانة بن صوريا
و از طايفهء بنىعمرو بن عوف : قرام بن عمرو .
و از طايفهء بنىنجار : سلسلة بن بَرهام .
اينها اخبار يهود بودند و با پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و ياران ايشان دشمنى داشتند و بر ضد آنان توطئه مىكردند معماهايى مطرح مىكردند تا بر اسلام شبهه وارد كنند و نور اسلام را خاموش سازند ، جز عبداللَّه بن سلام و مخيريق ( كه اسلام آوردند ) . »