اهمّ اين وقايع را مىتوان در واقعهء فتنهء كعب بن اشرف يهودى ، درگيرى جدّى با يهوديان بنى قينقاع و توطئههاى يهوديان بنى نضير - كه منجر به اخراج آنها از مدينه شد جستجو نمود .
ابوعَفكْ پيرمرد فرتوت يهودى از قبيلهء بنو عمرو بن عوف به تشويق يهوديان در هجو محمّد صلى الله عليه و آله و اصحاب او شعرها مىسرود و مردم را علناً عليه پيامبر تحريض مىكرد .
با آنكه هنوز بيش از 15 ماه از انعقاد پيمان مدينه نگذشته بود ، طايفهء يهودى بنوقينقاع - همپيمانان عبداللَّه بن ابَىّ بن سلول - / بغض و حسد خود را عليه محمّد صلى الله عليه و آله و تعاليم او آشكار كردند ؛ پيمان مدينه را به طور يكجانبه لغو نموده ، به آزار مسلمانان پرداختند و با هتك حرمت زنان و كشتن به ناحقِّ فردى مسلمان ، موجب فتنه و شرّ بزرگى در مدينه شدند . عليه محمّد صلى الله عليه و آله اعلان جنگ دادند و در حصارهاى خود متحصّن شدند و عاقبت هم كارى از پيش نبردند . پيامبر صلى الله عليه و آله آنها را عفو فرمود ؛ به شرط آنكه مدينه را ترك كنند .
كعب بن اشرف يهودى شاعرى بود كه پيمان مدينه را ناديده گرفت و با هجو محمّد صلى الله عليه و آله و خاندانش و تحريض و تحريك يهوديان به شورش عليه پيامبر ، موجب ناامنى در مدينه شد . پس از واقعهء بدر به مكّه رفت و قريشيان را به ادامهء جنگ عليه محمّد صلى الله عليه و آله تشويق نمود و بر كشتگان بتپرست قريش در واقعهء بدر گريست . وى بهعنوان يكى از بزرگترين حاميان قريش ، به مدينه باز گشت ؛ تا قيام مشترك يهوديان و بتپرستان را عليه پيامبر تدارك ببيند .
در واقعهء احد و هجوم بتپرستان قريش به شهر مدينه ، يهوديان به مفادّ پيمانى كه بسته بودند ، عمل نكردند و حاضر نشدند كه مسلمانان را در برابر هجوم مكّىها حمايت كنند ؛ در حالى كه وظيفه داشتند در برابر دشمنان مدينه ، كنار مردم شهر بمانند .
كشتار مسلمانان در احد و عدم شركت يهوديان براى حمايت از محمّد صلى الله عليه و آله آشكار كرد كه يهوديان در خفا براى نابودى مسلمانان با قريشيان همنظرند .
عاقبت يهوديان بنىنضير ، راه يهوديان بنىقينقاع را آشكار كردند . براى كشتن محمّد صلى الله عليه و آله برنامهريزى دقيق نمودند و نزديك بود در هجوم به مردم مدينه توفيق يابند .
پيامبر چه كرد ؟ تنها فرمود : حال كه حاضر به زندگى مسالمتآميز با مسلمانان نيستيد ، از
مدينه شناسى ( ط مشعر ) ( فارسى ) — صفحة 379
مساهمون: محمد باقر النجفي
ص٣٧٩