پيامبر صلى الله عليه و آله به نبرد « دومةالجنْدل » مأموريّت يافت . در احد ، بيست و يك زخم برداشت و درنگذشت .
در معيشت ، تجارتپيشه بود و به تموّل و بخشش مشهور بود . پس از پيامبر در حوزهء قدرت ، چيرهدست و آنگونه كه گفتهاند رأيش در سه خليفهء راشدين نافذ بود .
در شوراى ششنفرى تعيين خليفه پس از عُمر بن الخطّاب شركت داشت و در انتخاب عثمان به خلافت ، نقش اساسى ايفا نمود .
او در سال 31 / 32 درگذشت و « عثمان بن عفّان » يا « زبير بن عوام » بر جنازهاش نماز گزارد و در بقيع در مجاورت قبور « عثمان بن مظعون » و « اسعد بن زراره » - در بيست مترى شرق مقبرهء مالك بن انس - به خاك سپرده شد . « 1 » بر اساس يكى از مستندات تاريخى كه از فرزندش « حميد بن عبدالرّحمان » نقل شده است ، عبدالرّحمان وصيّت كرده بود كه كنار مقبرهء عثمان بن مظعون به خاك سپرده شود . « 2 »
چ : مقبرهء عثمان بن عفّان
عُفّان فرزند « ابوالعاص بن اميّه » و مادرش مادر عثمان يا مادر عفان « امّ حكيمالبيضا » دختر عبدالمطلب بود . او از نخستين كسانى بود كه به دست ابوبكر مسلمان شدند . « 3 » او را بدان جهت كه همسر رقيّه دختر پيامبر بود و پس از وفاتش امّكلثوم را به
هامش
( 1 ) . ابنهشام ، « السيرة النّبويّه » ج 1 ، صص 268 ، 344 ، 348 و 373 . ج 2 ، صص 5 ، 114 ، 122 ، 151 ، 236 و 372 . ج 3 ، صص 88 ، 134 ، 306 ، 333 ، 364 و 372 . ج 4 ، صص 73 ، 196 ، 206 و 307 ؛ جوزى ، « صفة الصّفوه » ج 1 ، ص 135 ؛ ابونعيم ، « حليةالأولياء » ج 1 ، ص 980 ؛ طبرى ، « تاريخ الرّسل و الملوك » ج 5 ، ص 2065 ، ترجمهء فارسى . ابن عبدالبرّ ، « الاستيعاب » ج 2 ، ص 349 ؛ ابنجوزى ، « تذكرةالخواص » ص 156 ؛ همچنين در بارهء مقام او در رجال حديث نك : « تاريخالخميس » ج 2 ، ص 357 ؛ « الرّياض النّظره » ج 2 ، ص 281 ؛ « الجمع بين رجال الصّحيحين » ص 281
( 2 ) . سمهودى ، « وفاء الوفا » جزء 3 ، ص 899 به نقل از ابنزباله .
( 3 ) . « الرّياض النّظره » ج 2 ، صص 82 و 152 ؛ بلاذرى ، « أنساب الأشراف » جزء 5 ، ص 1 ؛ ابنهشام ، « السيرة النّبويّه » ج 1 ، ص 266