كنار فاطمه گذراند ؛ تا اينكه عازم مدينه شد . « 1 » پس از وفات رقيّه كه به همسرى عثمان درآمده بود ، امّكلثوم در سال سوم هجرت به عقد عثمان بن عفّان در آمد .
بعضى از منابع روايتى خواستهاند كه تحقّق چنين پيوندى را به وحى استناد دهند ؛ « 2 » ولى بعضى از عالمان علم رجال ، نسبت به سلسلهاسناد چنين سندى ترديد كرده ، غالباً به نفى اصالت آن نظر دادهاند . « 3 » امّكلثوم تا سال 9 هجرت در قيد حيات بود و بىآنكه فرزندى براى عثمان بياورد ، در مدينه درگذشت . « 4 » اسماء بنتعميس و صفيّه بنت عبدالمطلب ، جسدِ امّكلثوم را غسل دادند و اصحاب با حضور پيامبر ، وى را در بقيع دفن كردند . « 5 » انس بن مالك گفت :
« پيامبر بر جسد بيجان دختر مىگريست و به صحابه خطاب كرد :
« هل منكم رجلٌ لميقارف « 6 » الليلة ؟ فقال أبوطلحه أنا ! قال فانزل ! » . « 7 »
هامش
( 1 ) . ابنسعد ، « الطبقات الكبرى » .
( 2 ) . ابنماجه ، « سنن المصطفى » ، جزء اوّل ، ص 53 ، « فى فضائل اصحاب رسول اللَّه » به نقل از ابوهُريره
( 3 ) . ابنحجر عسقلانى ، « تهذيب التهذيب » ج 9 ، ص 336 ، رقم 555 ، در بارهء « محمّدبن عثمان بن خالد » . نيز نك : ابنحبان ، « الثقات » .
در بارهء عثمان بن خالد نك : ابنحجر عسقلانى ، « تهذيب التهذيب » ، ج 6 ، ص 171 و در بارهء اسناد حديث نك : تفسير سندى بر « سنن ابنماجه » ، جزء 1 ، ص 54 ، ذيل حديث و خطيب ، « تاريخ بغداد » ج 13 ، ص 264
( 4 ) . يافعى ، « مرآةالجنان » ج 1 ، ص 15
( 5 ) . ابن عساكر ، « تاريخ » ، ج 1 ، ص 290 ؛ ابن اثير ، « الكامل فى التاريخ » ، ج 2 ، ص 291 ؛ حاكم ، « المستدرك » ج 4 ، ص 42
( 6 ) . « در بارهء واژهء « مقارفه » نك : ابنمنظور ، « لسان العرب » ، ج 9 ، ص 28 ، قرف : الزّنا ، الجماع .
ابنحجر در « فتح البارى » ، ذيل حديثِ ياد شده ، گفتهء ابنمبارك و فليح را آورده است كه « مقارف » بهمعناى « الذنب » است . نيز نك : سهيلى ، « الروض الأُنُف » به نقل از ابنبطال ، ج 2 ، ص 107
( 7 ) . « آيا در ميان شما كسى هست كه امشب گناهى نكرده باشد ؟ » ابو طلحه پاسخ داد : من . فرمود : داخل شو . نك : امام بخارى ، « صحيح » ، الجنائز ، باب 32 ، قول النّبى . . . ، حديث 1275