سيّدالمرسلين - صلّىاللَّه عليه [ وآله ] وسلّم - » . « 1 » سمهودى مىافزايد :
« و المشهور ببيت الحزن انما هو الموضع المعروف به مسجد فاطمة في قبلة مشهد الحسن و العباس » « 2 » بر اين اساس مكان مزبور - كه بدان بيتالحزن نيز مىگفتند - خانهاى بود كه فاطمه در آنجا در سوك پدرش مىگريست و بعدها تبديل به مقبرهء او و آنگاه مسجد فاطمه عليها السلام شده است .
ظاهراً در اين سير تاريخى بنا ، چندين مجهول داريم . آن خانه از آنِ چه كسى بوده است ؟ آيا مقبرهء فاطمه همان جاست ؟ چرا و چگونه آنجا مسجدى بنام فاطمه و محل مشهور سوگوارى او - با نام بيتالحزن يا بيتالأحزان - گرديده و شهرت خاص و عام يافته است ؟
همهء اينها سؤالهايى است كه مؤلّف حقير ، به پاسخ آنها ره نيافت .
به هر حال عدم دسترسى به مستندات تاريخى نمىتواند دليلى بر عدم صحّت چنين مكانى در بافت مدينهء سدهء اوّل اسلام گردد . همهء مورّخان مدينه بىآنكه اسناد تاريخى چنين پرسشهايى را ارائه دهند ، از بيتالحزن به عنوان يكى از اماكن زيارتى مدنىها و از بقاع ديدنى زائران مدينه يادها كردهاند :
ابنجبير - سيّاح مسلمان - كه در قرن ششم هجرى ، مدينه را ديده است ، از خانهء فاطمه در مجاورت قبهء عبّاس بن عبدالمطلب كه به بيتالحزن شهرت داشته ، ياد كرده
هامش
( 1 ) . « مدفنش به نام خانهء اندوه ؛ « بيت الاحزان » معروف است . گفته مىشود : آنجا همان منزلى است كه حضرت فاطمه عليها السلام پس از رحلت پدر گرامىاش با غم و اندوه خانه نشين شد . »
( 2 ) . « آنچه به نام خانهء اندوه معروف است ، در واقع همان مسجد حضرت فاطمه عليها السلام است كه رو بهروى آن آرامگاه حسن و عباس است . » وفاء الوفا باخبار دار المصطفى » ، ج 2 ، ص 918