ابنحجر عسقلانى آن را به عنوان شأن نزول آيهء
لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ . . .
آورده « 1 » و نيز به اسناد ديگرى در آثار احمد بن حنبل ، مسلم و سنائى از طريق حماد بن سلمه به نقل از ثابت تصريح مىكند « 2 » :
« ابنخزيمة طحاوى به نقل از ابنمرزوق و ابونعيم و همچنين بيهقى به روايت از ابوحاتم رازى ، متّفقالقولاند كه :
« لما نزلت لن تنالوا البرّ . . . جاء أبوطلحة فقال : يا رسول اللَّه . . . » و عقيده دارد كه ابوطلحه بعد از مشورت با پيامبر ، چاه حاء را به حسان بن ثابت و ابى بن كعب صدقه داد .
ابنحجر عسقلانى و عينى در تفسيرهايشان بر صحيح امام بخارى و نيز : نووى در شرح صحيح امام مسلم ، اتّفاق نظر دارند كه موقعيّت چاه مذكور مقابل مسجد نبى بوده است و بعدها معاوية بن ابىسفيان پس از خريدارى سهم حسان بن ثابت ، در آنجا قصرى بنا نهاد كه به قصر بنىحديلة شهرت يافت . « 3 » از حديث انس كه گفته بود : « و باع حسان حصَّتهُ منه مِعاويه » « 4 » معلوم مىگردد كه ابوطلحه باغ خود را وقف ننموده ؛ بلكه آن را به خويشان نزديكش بخشيده است .
پ : چاه حاء ، قصر بنىحديله
فيروزآبادى قصر بنىحُدَيْلة را كه در قسمتى از باغستان چاه حاء بنا گرديد ، از عطاياى پيامبر به حسان و شيرين - خواهر ماريهء قبطى و همسر حسان - مىداند . « 5 » ابى بن كعب و « حسان بن ثابت بن حرام بن منذر بن حرام » چنانچه گفتيم از اقرباء ابوطلحه بن سهل بن الأسود بن حرام بودند ، كه به اعتبار طائفهشان نجارى يا از « بنونجّار »
هامش
( 1 ) . فتحالبارى بشرح صحيح ، ج 8 ، ص 223
( 2 ) . كتاب الوصايا ، باب 10 ، « إذا وقف أو أوصى لأقاربه » ، ج 5 ، ص 379
( 3 ) . عينى ، عمدة القارى ، بشرح صحيح البخارى ، مجلّد 7 ، جزء 14 ، ص 50 ، ص 53
( 4 ) . حسان سهم خود را به معاويه فروخت .
( 5 ) . المغانم المطابة في معالم طابه ، ص 31