« قال رسول اللَّه - صلّىاللَّه عليه [ وآله ] وسلّم - : نعم البئر بئر غرس هي من عيون الجنّة و ماؤها أطيب المياه . و كان رسول اللَّه - صلّىاللَّه عليه [ وآله ] وسلّم - يُسْتَعْذَب له منها و غسل من بئر غَرْس » . « 1 » ابنجريج به نقل از ابنجعفر گويد :
« كان رسول اللَّه - صلّىاللَّه عليه [ وآله ] وسلّم - يستعدب له من بئر غرس و منها غُسل » .
ب : موقعيّت جغرافيايى چاه غرس
واقدى ، ابناثير ، فيروزآبادى و . . . اتّفاق نظر دارند كه چاه غرس در ميان منازل « بنونضير » جاى دارد . مؤلّف حقير ، اين كلام را مورد تأمّل مىداند ؛ زيرا چاه غرس در منطقهء قربان و ميان نخلستانهاى عوالى در جنوب شرقى مدينه قرار دارد . بنابر اين آنچه را كه راويان در مورد چاه غرس گفتهاند كه : « و هى بئر بقباء » با توجّه به مجاورت دو منطقهء قربان و قبا و اينكه در قديم قبا شامل قربان نيز مىشده ، چندان از واقعيّت دور نيست ؛ ولى فاصلهء بين منازل بنىنضير و چاه غرس ، به حدّى است كه نمىتوان آراء واقدى و همفكرانش را مقرون به صحّت دانست ؛ مگر آنكه محدودهء چاه غرس را با منطقهء نخلستانى اطراف آن كه در مجموع به غرس شهرت داشته ، يكى در نظر آوريم .
ابنسعد مىنويسد :
« خانه و منازل بنىنضير در ناحيهء غرس واقع شده است » « 2 » و اين با مجاورت چاه غرس به منطقهء قديمى بنىنضير تفاوت زيادى دارد . همهء مورّخان مدنى ، چاه غرس را ديده و از آثار و موقعيّت جغرافيايى آن يادها كردهاند : ابننجّار مشاهدات خود را در سالهاى 600 / 643 ه . ق . چنين خلاصه كرده است :
« چاه غرس بين دِه قبا و مسجد قبا در ميان باغستانى واقع شده ؛ ولى سيلْ آن را
هامش
( 1 ) . « رسول اللَّه صلى الله عليه و آله فرمودند : چاه غرس از چشمههاى بهشت و آبش از لذيذترين آبها است . آن حضرت آب اين چاه را گوارا مىديد و خود را با آن آب شسته است . »
( 2 ) . الطبقات الكبرى ، ج 6 ، ص 57