خانههاى همسران رسول را در هنگامىكه عمر بن عبدالعزيز آنها را خراب كرد ، مشاهده و نظاره كردم . خانههايى بود ساختهشده از خشت ؛ با اتاقهايى كه با ديوارهاى ساختهشده از شاخههاى چوب درختان و گِل ، از يكديگر جدا شده بود .
اين اتاقها را در آن ايّام كه شمارش كردم ، نُه خانه بود و بين خانهء عايشه تا درى كه پس از بابالرّسول مىآيد ، تا منزل اسماء بنت حسين بن عبداللَّه بن عبيداللَّه بن عبّاس و خانهء امّسلمه ، همه و همه از خشت ، بنا شده بودند .
محمد بن عمرو واقدى گفت كه از معاذ بن محمد انصارى شنيدم كه گفت :
عطاء خراسانى در مجلسى با حضور عمر بن ابى انس گفته بود : اتاقهاى همسران محمّد رسول اللَّه صلى الله عليه و آله از چوب خرما بنا شده بودند و بالاى درهايش موى سرى كه با شانه كردن از سر جدا شده بود ، وجود داشت .
معاذ گفت : چون سخن عطاء خراسانى به پايان رسيد ، عمر بن ابى انس ( كه احمد و ابنمعين و ابوحاتم و نسائى او را از ثقات دانستهاند ) مشاهدات خود را چنين توصيف كرد :
چهار خانه از خانههاى مذكور ، با خشت ساخته شده بود و داراى اتاقهايى بود و پنج خانهء ديگر داراى اتاق نبود و با شاخههاى خرماى گِلاندود ، بنا شده بود و موى دم شانه بالاى در اين خانهها بود .
محمد بن عمر به نقل از عبداللَّه بن عامر گفت :
ابوبكر بن حزم در حالى كه در مصلّاى پيامبر ، بين دو ستون كنار مرقد ايستاده بود ، خانههاى محمد صلى الله عليه و آله را چنين وصف كرد :
« اين خانهء زينب بنت جحش است و رسول در آن مكان نماز خوانده است و اين مكان ، از باب اسماء بنت حسين تا صحن مسجد ، خانههاى رسول بوده است و من آنها را ديدم كه با شاخههاى خرما ساخته شده بودند . »
مدينه شناسى ( ط مشعر ) ( فارسى ) — صفحة 125
مساهمون: محمد باقر النجفي
ص١٢٥