بپردازد ؛ بيشتر از جزيهاى بود كه دولت اسلام از ملتهاى يهود و نصارى مىگرفت . مسلمانان بايد خمس و زكات بدهند و گاهى از اصل اموال خود نيازمندىهاى دولت اسلامى را بر طرف سازند و در برابر آن يهود و مسيحيانى كه زير لواى اسلام زندگى مىكنند ، و از حقوق فردى و اجتماعى بهرهمند مىشوند ؛ بايد در برابر اين حقوق مانند ساير مسلمانان مبلغى تحت عنوان جزيه بپردازند ، و حساب « جزيهء » اسلامى از « باج گرفتن » جدا است .
نمايندهاى كه هر سال از طرف پيامبر صلى الله عليه و آله براى ارزيابى محصول خيبر و تنصيف آن معين مىشد ؛ فردى ارزنده و دادگر بود ، كه عدالت و دادگسترى او مورد اعجاب يهود قرار مىگرفت . اين شخص ، « عبد اللَّه رواحه » بود كه بعدها در جنگ « موته » كشته شد . او سهميهء مسلمانان را از محصول خيبر تخمين مىزد . و گاهى يهود تصور مىكردند كه او در حدس خود اشتباه كرده و زياد تخمين زده است . او در پاسخ آنها مىگفت : من حاضرم قيمت تعيين شده را به شما بپردازم ، و باقيمانده ، مالِ مسلمانان باشد .
يهود در برابر اين دادگرى مىگفتند : « بهذا قامت السَّموات و الأرض » ؛ « در سايهء اين گونه عدل و داد ، آسمانها و زمين استوار گرديده است . » « 1 »
در اثناى گردآورى غنائم جنگ ، قطعهاى از تورات به دست مسلمانان افتاد . يهوديان از پيامبر صلى الله عليه و آله درخواست نمودند كه آن قطعه را به خود آنها بازگرداند . پيامبر صلى الله عليه و آله به مسئول بيت المال دستور داد كه آن را رد كند .
هامش
( 1 ) . « سيرهء ابن هشام » ، ج 2 / 354 ؛ « فروع كافى » ، ج 1 / 405 .