بنا به نقل مرحوم مجلسى ، « 1 » رسول خدا « عدى » ، و بنا به نقل مؤلف « حياة محمد » ، از كتابهاى تاريخ ، « طلحة بن عبيد اللَّه » و « سعيد بن زيد » را براى كسب اطلاعات از مسير كاروان و تعداد محافظان كاروان و نوع كالايشان اعزام نمود . اطلاعات رسيده به قرار زير بود :
1 - كاروان بزرگى است كه تمام اهل مكه در آن شركت دارند .
2 - سرپرست كاروان « ابو سفيان » ، و در حدود چهل نفر پاسبانى آن را بر عهده دارند .
3 - هزار شتر ، مال التجاره را حمل مىكند ، و ارزش كالا حدود پنجاه هزار دينار است .
از آنجا كه ثروت مسلمانان مهاجر مقيم مدينه ، از طرف قريش مصادره شده بود ، بسيار به موقع بود كه مسلمانان كالاهاى تجارتى آنها را ضبط كنند ! و اگر قريش ، بر عناد و لجاجت خود در مصادرهء اموال مسلمانان مهاجر استقامت ورزند ، مسلمانان متقابلًا كالاهاى تجارتى را ميان خود به عنوان غنيمت جنگى تصرف كنند . از اينرو ، رسول خدا رو به اصحاب خود كرد و فرمود :
هان ، اى مردم اين كاروان قريش است . مىتوانيد براى تصرف اموال قريش از مدينه بيرون برويد ، شايد گشايشى در كار شما رخ دهد . « 2 »
از اين لحاظ ، پيامبر گرامى صلى الله عليه و آله در هشتم ماه رمضان سال دوم هجرت ، عبد اللَّه بن ام مكتوم را جانشين خود براى نماز و ابو لبابه را جانشين خود در امور سياسى قرار داد و با سيصد و سيزده نفر براى مصادرهء اموال قريش از مدينه بيرون آمد .
پيامبر صلى الله عليه و آله عازم سرزمين « ذَفران » مىشود « 3 »
روى گزارش گزارشگران ، رسول گرامى صلى الله عليه و آله روز دوشنبه هشتم ماه رمضان سال
هامش
( 1 ) . « بحار » ، ج 19 / 217 .
( 2 ) .
هذا غير قريش فيها اموالهم فاخرجوا اليها لعل اللَّه يغنمكموها - « مغازى واقدى » ،
ج 1 / 20 .
( 3 ) . بيابان « ذفران » كه مسير كاروان قريش بود دو منزلى بدر است و ابن هشام در سيرهء خود ، اسامى منازلى را كه رسول گرامى صلى الله عليه و آله از مدينه تا « ذفران » و از آنجا تا نزديكى « بدر » كه بعد از رسيدن خبر حركت قريش به آنجا منتقل شد آورده است . بدر ، يكى از بازارهاى عرب بر سر راه مدينه و مكه و سوريه بود كه همهساله در آنجا عرب براى خريد و فروش و مفاخره گرد هم مىآمدند . رجوع كنيد به « سيرهء ابن هشام » ، جلد 1 / 613 - 616 .