به منزل خود وعده خواست . نزديك عمارت عسكر و موزيكانچى حاضر كرده بودند ، تعظيمات نظامى به عمل آوردند و بيست و يك توپ شليك كردند . به سراى حكومت وارد شديم و عصرى براى تفرج به ييلاق بودنآباد « 1 » رفتيم . باغات خوب داشت و شب را در منزل مدحتپاشا مانديم و نهايت احترامات را به جا آورده خيلى خوش گذشت .
ازمير
شهر ازمير در جنوب غربى واقع است و آن را يونانيان سَميرْنه گويند . سه محله دارد و دويست هزار نفر جمعيت دارد و اغلب آنها رومى هستند كه با روسها هم مذهبند و از شهر تا ييلاق بورونآباد كه چهار ميل است با شُمندفِر مىروند و در ده دقيقه مىرسند .
درخت نارنگى و مركبات در آنجا زياد است و مخصوصاً ريموى ترش فراوان است .
سروهاى خوب در ازمير ديده شد كه به قاعدهء فرنگستان در قبرستانها غرس كردهاند و در كنار خيابان ، دكاكين و قهوهخانهها ساختهاند . مرد و زن آمده مىنشينند و اين خيابان را كمپانى فرانسه ساخته است ، بدين نحو سىهزار ذرع زمين را از دريا خشكانيده خيابان مسطحى به طول نيم فرسنگ ساخته و با دولت عثمانى قرار داده است كه تا پنجاه سال در دست او باشد ، بعد از آن به دولت منتقل شود . راهآهنى كه كمپانى فرانسه ساخته است در دو خط است ، يكى هفت ساعت راه است ، بعد از هفت سال به دولت منتقل مىشود و سالى صد و پنجاه هزار ليره هم به كمپانى دستى مىدهند . سه سال است كه هنوز ندادهاند ، و ديگرى شش ساعت راه است و از قرارى كه مىگفتند ، در سابق سه ساعت راه بوده است و سالى چهلهزار ليره مىبايست دولت عثمانى به كمپانى بدهد ، سه ساعت ديگر را دولت از پول خود ساخته ، به كمپانى در عوض چهلهزار ليره داده و مدت را هم كم كرده ، پانزده سال قرار داده است . شش سال آن گذشته ، نه سال ديگر باقى است . و بازار ممتاز اين شهر ، بازار اهل اروپ است كه خوب ساختهاند و از تمام دولتها در اين شهر ، قونسول و قونسولخانه است .
شنبه بيست و ششم بعد از ظهر به تماشاى بازار رفتيم و بعد از گردش معاودت به كشتى
هامش
( 1 ) . مؤلف اندكى بعد از بورونآباد ياد مىكند .