آخر محرم ميخواستند با مؤمنين جنگ كنند و اهل اسلام چون ماه حرام بود از جنگ خوددارى نمودند و گفتند صبر كنيد تا ماه محرم تمام شود و مشركين راضى نشدند و در مقام مبارزه برآمدند مسلمانها براى دفع و قصاص با آنها جنگ نمودند و منصور و مظفّر گرديدند پس از آن حق تعالى اين آيه را فرستاد
وَ مَنْ عاقَبَ بِمِثْلِ ما عُوقِبَ بِهِ
الخ .
هر كس از اهل اسلام كه انتقام بكشد از كفار و قصاص كند به مثل آنچه بر او ستم وارد شده پس از آن باز كفار بر او طغيان كند .
لَيَنْصُرَنَّهُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ
البته خداى تعالى كسى كه بر او ظلم شده است يارى مىكند و او را غالب ميگرداند ، و شايد عفوّ و غفور در آخر آيه اشاره به اين باشد كه و لو اينكه مؤمنين نبايد در شهر محرّم كه يكى از اشهر حرم است جهاد نمايند لكن چون در اين مورد براى دفع ضرر و حفظ جانشان و انتقام كشيدن از كفار مبارزه نمودند كه آنها را از شهر و وطنشان آواره كرده بودند پس از آنكه چه جفاها كه بر مسلمانها در مكه وارد نمودند ، چون جنگ با آنها در اين مورد بوده اين خلاف آنها را عفو نموده و بخشيده و آنها را بر مشركين مظفر و منصور گردانيده و جهاد با آنها را مباح و جائز نموده .
ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ وَ يُولِجُ النَّهارَ فِي اللَّيْلِ وَ أَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ
و ولوج شب در روز و ولوج روز در شب حلول هر يك در ديگرى است ، ذلك شايد اشاره به همان ظفر يافتن مظلوم ستم ديده بر ظالم ستمكار باشد كه حكمت آن نظام عالم است و همين طورى كه تاريكى شب را داخل در روشنايى روز ميگرداند و نور و روشنايى روز را داخل در تاريكى شب مىكند همين طور خير و شرّ در عالم مثل دو نقطه پرگار بدور هم ميچرخند گاهى شرّ مثل ظلم ظالم كه مانند تاريكى شب و ضدّ نور است غالب ميگردد بر خير و عدالت كه مانند روز روشن است و آن را تاريك ميگرداند و گاهى عدالت كه ضد شرّ و فانى كننده آن است غالب